11 yaşımdaydım . Səhərin birində , evimizdəki sevinc səslərinə oyandığım indiki kimi yadımdadır .


Atam balaca boz radiosunda BBC Xəbərlərinə qulaq asırdı .


Üzündə o vaxt heç alışıq olmadığımız bir təbəssüm vardı , çünki xəbərlər əksərən üzərdi onu .


" " Taliban geri çəkildi ! " " - deyə qışqırdı atam .


Bunun nə demək olduğunu başa düşmədim , amma atamın necə xoşbəxt olduğunu görə bilirdim .


" " İndi əsl məktəbə gedə bilərsən " " , - dedi atam .


Heç unuda bilməyəcəyim bir səhər idi .


Əsl məktəbə getmək .


Taliban Əfqanıstanı ələ keçirib qızlar üçün məktəbi qeyri-qanuniləşdirəndə cəmi 6 yaşım vardı .


Beləcə , sonrakı beş il ərzində , artıq təkbaşına çölə çıxması yasaqlanmış bacımı müşaiyət edərək gizli məktəbə getmək üçün oğlan kimi geyinməli oldum .


İkimizin də təhsil ala bilməmiz üçün tək yolumuz buydu .


Hər gün fərqli bir yoldan gedərdik ki , heç kim hara getdiyimizdən şübhələnməsin .


Kitablarımızı bazar torbalarına bükərdik , sadəcə alış-verişə çıxdığımızı sansınlar deyə .


Məktəb bir evin içindəydi , 100-dən artıq adam bir balaca otağın içində paketlənmiş kimi .


Qış vaxtı rahat idi , amma yayda dəhşət isti olardı .


Müəllimlər , şagirdlər və valideynlərimiz- hamımız həyatımızı təhlükəyə atdığımızı bilirdik .


Bəzən , Taliban şübhələndiyi üçün , məktəb qəfildən bir həftəlik bağlanardı .


Həmişə haqqımızda nə isə bildiklərindən qorxardıq .


Görəsən , izləyirlərmi bizi ?


Harada yaşadığımızı bilirlərmi ?


Qorxurduq , amma yenə də , məktəb , olmaq istədiyimiz yer idi .


Mən əslində çox şanslı idim , təhsilə dəyər verən və qızlarını bir xəzinə sayan bir ailədə böyüdüyüm üçün .


Babam , öz dövrünə görə fövqəladə bir insan idi .


Əfqanıstanın ucqar bir yerində yaşayan fərqli bir düşüncə sahibi , qızının , yəni anamın , məktəbə getməsi üçün israr etdi , və buna görə hətta atası tərəfindən övladlıqdan rədd edildi .


Amma mənim təhsil görmüş anam müəllim oldu .


Odur .


İki il əvvəl təqaüdə çıxdı , və evimizi qonşuluqdakı qızlar və qadınlar üçün bir məktəbə çevirdi .


Və atam - budur - ailəsində təhsil görmüş ilk fərd idi .


Qızları da daxil , onun uşaqlarının da təhsil alacağına heç şübhə yox idi . Taliban təhlükəsinə baxmayaraq , riskləri gözə alaraq .


Ona görə , uşaqlarının təhsil almaması daha təhlükəli idi .


Taliban illərində , yadıma gəlir , vaxtlar olurdu , həyatımızdan , həmişə qorxu içində olmaqdan və gələcəkdən bir işıq görməməkdən usanardım .


Hər şeydən əlimi üzməyim gələrdi . Atam isə , deyərdi , " " Dinlə , qızım , həyatındakı hər bir şeyi itirə bilərsən .


Pulun-paran oğurlana bilər . Savaşlar içində evini tərk etməyə məcbur qoyula bilərsən .


Ancaq səninlə daim qalacaq olan tək şey burdakıdır , və əgər sənin məktəb xərclərini ödəmək üçün qanımızı belə satmalı olsaq , satıb səni məktəbə göndərəcəyik .


İndi , hələ də davam etməməkdə israrlısanmı ? " " Bu gün 22 yaşındayam .


On illərlə davam edən müharibədə dağıdılmış bir ölkədə böyümüşəm .


Yaşıdlarımın ancaq 6 % -dən azı orta məktəbi bitirə bilib , və əgər ailəm təhsilimin ardınca bu qədər getməsəydi , mən də bunu bacarmazdım .


Əvəzində , mən , burada , sizin qarşınızda məğrur bir Middlebury Collec məzunu olaraq dayanıram .


( Alqış ) Əfaqınsatana qayıtdıqda , məni ilk təbrik edən kəslərdən biri , qızını məktəbə göndərdiyinə görə sürgün olunmuş öz babam idi .


O , ancaq məzun olduğuma görə deyil , həm də Kabil küçələrində onu maşınla gəzdirən ilk qadın olduğuma görə öyünür .


( Alqış ) Ailəm mənə inanır .


Böyük xəyallarım var , ailəmin mənim üçün xəyalları isə daha böyükdür .


Buna görə də , 10x10 adlı qadınlara təhsil amaclı bir qlobal kampaniyasının elçisiyəm .


Buna görədir ki , qadınların məktəbə getməsinin hələ də riskli olduğu bir ölkədə , Əfqanıstanda , ilk yatılı məktəb olan SOLA-nın qurucularındanam .


Ən gözəli də budur ki , məktəbimdə içlərində imkanlardan yararlanma eşqi olan tələbələr görürəm .


Və valideynlərinin , atalarının , atamın mənə etdiyi kimi , bütün qarşı çıxanlara baxmayaraq öz qızlarına necə dəstək olduqlarını görürəm .


Eynən Əhməd kimi . Sizə onun üzünü və həqiqi adını deyə bilmirəm , ancaq o , tələbələrimdən birinin atasıdır .


Təxminən bir ay əvvəl , qızı ilə birlikdə SOLA-dan kəndlərinə gedərkən , yol kənarındakı bomba partlamasında ölməkdən onları bir neçə dəqiqə ayırdı .


Evə çatanda telefonları çaldı və telefondakı səs onu , qızını məktəbə göndərməyə davam edəcəyi halda , partlayışın təkrarlanacağı ilə hədələdi .


O isə , " " İstəyirsinizsə , indi öldürün məni , " " - dedi , " " ancaq sizin geridəqalmış və köhnə fikirlərinizə görə qızımın gələcəyini korlayacaq deyiləm . " " Zamanla Əfqanıstan barədə kəşf etdiyim şey , bəzən Qərblilər tərəfindən gözardı edilən fakt - uğuru yaxalamış hər birimizin arxasında qızının dəyərini bilib onun uğurunu öz uğuru sayan bir atanın dayanmasıdır .


Hərçənd analarımızın uğurumuzun açarı olmadığı anlamına gəlməz bu .


Əslində , ataları qızlarının parlaq gələcəyinə inandıran və yönləndirən əksərən analardır . Ancaq Əfqənistandakı kimi bir cəmiyyətdə , kişilərin dəstəyi labüddür .


Taliban dövründə məktəbə gedən qızların sayı yüzlərlə ölçülürdü - bildiyiniz kimi , bu , qeyr-qanuni buyurulmuşdu .


Hal-hazırda isə , Əfqanıstanda məktəbə gedən qızların sayı 3 milyondan çoxdur .


( Alqış ) Əfqanıstan Amerikadan baxınca çox fərqli görünür .


Amerikanların dəyişiklərdəki dayanıqsızlıqları gördüklərini anlayıram .


Bu dəyişikliklərin ABŞ ordusu çəkildikdən sonra çox uzun çəkməyəcəyindən qorxuram .


Ancaq mən Əfqanıstana qayıdıb məktəbdə uşaqları və onlara dəstək olub ruhlandıran valideyinlərini görəndə , işıqlı bir gələcəyə və davamlı bir dəyişikliyə olan inamım artır .


Mənə görə , Əfqanıstan ümidlərin və sərhədsiz imkanların ölkəsidir , və SOLA-da oxuyan qızlar da bunu hər gün mənə bir daha andırırlar .


Onlar da mənim kimi böyük xəyallar qururlar .


Çox sağ olun .


( Alqış )


Dərin dənizlərə dalmağa gedirik . Və bu şirin fürsəti tutmuş olan hər kəs bilir ki təxminən iki yarım saat boyunca aşağı inerseniz , _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


Və burada biyoluminesansın nümunələrini görürsünüz _ _ NULL _ _ Amma hamısı , sənət üçün bir dünyagörüşüylə , ovsunlayıcı . _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ işdə parlayan gözlü , titrəşən gözlü bir balıq


_ _ NULL _ _ Və bu şirin naxışlar . Və son olaraq :


_ _ NULL _ _ Favorilerime , bu fırıldak dizaynı .


Tam mənasıyla heyran edən , hər bir dalışta .


Bu bilinməyən dünya . Və bu gün okyanuslarımızda olanların _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ sualtı qollarını , sualtı şelalelerini - _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ Yerləşəcək bir yer tapar , qıvrılar və arkaplanda birdən itər .


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ bu sayədə dişi onun yalnız daha nəzakətli daha nəzakətli tərəfini görür .


_ _ NULL _ _ Bir dəfə daha baxaq . Rənglənmələrə izleyin : sağda ağ , solda qəhvəyi .


Bir addım geri gedir , bədənini ikiyə bölərək _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ Sepiya . Sepyalara bayılırım . Bu nəhəng bir Avstraliya sepyası .


_ _ NULL _ _ dokungaçlarını izleyin . Onları içəri çəkir . Eynilə bir dəniz yosunu kimi görünməsini təmin edir .


Arkaplanda itir .


_ _ NULL _ _ Bu hərəkət edən qaya oyunu . Dayaz sulardan da bir çox yeni şey öyrənirik .


_ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ Və bir sprut . İnanılmaz deyilmi ? İndi , Roger onu qorxutdu ,


_ _ NULL _ _ Və təkrar yerləşdiyində mürəkkəb balığı deyir ki : " " Eyvah , görüldü .


O zaman ediləcək ən yaxşı şey mümkün olduğunda böyük olmaq . " " _ _ NULL _ _


Uydurma edir . Bunu bir də geriyə doğru edək .


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


Bir . İki . Üç .


Məktdəbdə , Kim İl Sen ' in tarixini amma xarici dünya haqqında _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ hər şey qəfildən dəyişənə qədər .


İlk ictimai qətl hadisəsini görəndə


_ _ NULL _ _ və mən heç vaxt qıtlıq çəkməmişdim .


_ _ NULL _ _ indi də yaddaşımdan silə bilmədiyim


_ _ NULL _ _ buna görə də gecələr _ _ NULL _ _ Çinin işıqlar dənizindən başqa .


_ _ NULL _ _ sərhədin bir hissəsi olan


Şimali Koreyalı bir qaçqın kimi _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ dəhşətli taleyimə geri göndərilə bilərdim .


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ və mən sorğu-sual üçün


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _


Hər hansı bir şey haqda şübhə yaransaydı ,


_ _ NULL _ _ və suallara cavab verməyi bacardım .


_ _ NULL _ _ bir polis işçisi o birinə _ _ NULL _ _


amma çoxu Çin polisi tərəfindən tutula _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


Baxmayaraq ki , qaça bildiyimçün mən çox şanslı idim , bir çox Şimali Koreyalı bu qədər şanslı olmamışdı .


Yeni bir dil öyrənib , iş əldə etdikdən sonra da bütün həyatları bir andaca alt-üst edilə bilərdi .


Cənubi Koreyada məskunlaşmaq , yerləşmək _ _ NULL _ _


Hamımız Koreyalı idik , amma 67 illik parçalanmadan , bölünmədən sonra


Cənubi Koreyalıyam yoxsa Şimali Koreyalı ?


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


beləliklə onları necə xilas etmək barədə planlara başladım .


_ _ NULL _ _ ordan da Şimali Koreya sərhədinə doğru yola düşdüm .


Ailəm Çin dilində başa düşmədiyi üçün _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ düşünmədən ayağa qalxdım və _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ ailəm sərbəst buraxıldı ,


amma qısa müddət sonra Laosun paytaxtında _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ çox yaxınlaşmışdıq , amma ailəm Cənubi Koreya səfirliyindən qısa məsafədəki həbsə atılmışdı .


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


Heç tanımadığım birinin


_ _ NULL _ _ vəziyyəti izah etdim , _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ həbsdən qurtulması üçün qalan pulu ödədi .


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


Həmin vaxtın həyatımın simvolik


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ həyatlarına çox az pulla və ya pulsuz başlayırlar .


Əminəm ki , TED səhnəsi də daxil olmaqla _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


Bu , 2007-ci ildə dizayn etdiyimiz uşaq bağçasıdır .


Biz onu dairə formasında tikmişik .


Binanın damında dayanmadan dövrə vurmaq olur .


Valideynsinizsə yəqin bilirsiniz ki , uşaqlar fırlanmağı çox sevirlər .


Binanın damı belə görünür .


Nəyə görə belə tikmişik ?


Bağça direktoru mənə : " " Sürahilərin olmasını istəmirəm " " dedi .


Mən isə ona " " Bunsuz mümkün deyil " " dedim . Amma o , israr edirdi : " " Damın kənarlarından tor assaq necə olar ?


Uşaqlar yıxılsalar üstünə düşsünlər . " " ( Gülüş ) Mən ona " " Olmaz . " " dedim . Təbii ki , dövlət işçiləri də , " " Sürahilər mütləq olmalıdır " " dedilər .


Həmin tor ideyasını ancaq ağacların ətrafında tətbiq etdik .


Binanın içində üç ağac var .


Bu torları da sürahi adlandırmağımıza icazə verdilər .


Ancaq tamam başqa məqsədlə istifadə edilir .


Onlar torun üstünə yığılırlar .


Uşaqlar da yığıldıqca yığılırlar .


( Gülüş ) Bəzən bir ağacın ətrafına 40-a yaxın uşaq yığışır .


Budaqda gördüyünüz bu oğlan ağacı o qədər sevir ki , onu yeyir .


( Gülüş ) Hər hansısa tədbir keçiriləndə , onlar damın kənarında otururlar .


Aşağıdan bu çox şirin görünür .


Lap zooparkı meymunlara oxşayırlar .


( Gülüş ) Yemləmə vaxtıdır .


( Gülüş ) ( Alqışlar ) Damı mümkün qədər alçaq etmişik , çünkü biz uşaqları damın təkcə altında deyil , üstündə də görmək istəyirik .


Dam çox yüksək olduqda ancaq tavanı görmək olur .


Bu da ayaq yumaq üçün yerdir - hər növ su kranı var .


Gördüyünüz çevik borular uşaqlarda dostlarını sulamaq istəyi oyadır , çimmək də olar . Bu kran isə normaldır .


Ancaq gördüyünüz oğlan kranla çəkmələrini yumur , onları su ilə doldurmaqla məşğuldur .


( Gülüş ) Bağça ilin əksər vaxtı tamamilə açıq olur ,


içəridən və çöldən heç bir səddi yoxdur .


Və bu o deməkdir ki , arxitektura əsasən damdan ibarətdir .


Siniflər arasında da səddlər yoxdur .


Akustik maneələr də yoxdur .


Uşaqların çoxu sakit məkanda əməlli əsəbləşməyə başlayırlar .


Amma bu bağçada əsəbləşməyə heç bir səbəb yoxdur .


Çünki burada heç bir sədd yoxdur .


Bağça müdiri deyir ki , əgər küncdə duran oğlan otaqda olmaq istəmirsə çıxıb gedə bilər .


Bağça dairəvidir , hara da getsə geri qayıdacaq .


( Gülüş ) Demək isyədiyim , belə hallarda uşaqlar adətən gizlənməyi xoşlayırlar .


Burda isə onlar gedib yenidən geri dönürlər .


Bu da təbii prosesdir .


İkincisi , səs-küyün olmasını çox vacib hesab edirik .


Bilirsiniz ki , uşaqlar səsdə daha yaxşı yatırlar .


Sakit yerdə isə yatmırlar .


Bizim bağçada uşaqlar sinifdə yüksək konsentrasiya nümayiş etdirirlər .


Bilirsiniz ki , əcdadlarımız da səs-küylü cəngəllikdə böyüyüblər .


Onlara səs lazımdır .


Həmçinin bilirsiz ki , dostlarınızla asanlıqla səs-küylü yerdə danışa bilərsiz .


Səssiz olmalı deyilsiniz .


Bilirsiz ki , indiki zamanda biz hər şeyə nəzarət etməyə çalışırıq .


Bura isə tamam açıqdır .


Məlumdur ki , qışda -20 dərəcə soyuqda xizək sürməyə gedə bilirik ,


yayda isə üzməyə gedirik .


50 dərəcə isinmiş qumda günəşlənirik .


Su keçirmirik .


Yağışda ərimirik .


Yəni bayırda olmaq üçün yaranmışıq .


Biz uşaqlarla da məhz bu cür davranmalıyıq .


Burda da sinifi bölməyə çalışırlar .


Müəllimlərinə kömək etməlidirlər əslində .


Ancaq etmirlər .


( Gülüş ) Bu uşaq da özü girib ora .


Sinif otağıdır bu da .


Bu isə əl-üzyuyandır .


Burda yaxşı söhbət edirlər .


Otaqların çoxunda ağac var .


Aşağıdakı meymun yuxarıdakı meymunu tutmağa çalışır .


( Gülüş ) Daha çox meymun . ( Gülüş )


Hər sinif otağının damında , heç olmasa bir pəncərə var .


Santa Claus da miladda burdan gəlir .


Bu isə əlavə tikilidir , dairəvi bağçanın düz yanında inşa edilib .


Cəmi 5 metr hündürlüyü var və 7 mərtəbəlidir .


Tavan çox alçaq olduğundan


təhlükəsizliyə fikir verməliyik .


Sınaq üçün bir qız bir oğlana icazə veririk .


İçəri girməyə çalışırlar .


Başı dəyir .


Yaxşıdır amma , kəlləsi möhkəmdir .


Müqaviməti güclüdür . O , mənim oğlumdur .


( Gülüş ) Burada o , ağacdan tullanmağın nə qədər təhlükəsiz olduğuna baxır .


Sonra digər uşaqları da içəri buraxdıq .


Bilirsiniz ki , Tokioda çox tıxac olur .


( Gülüş ) Qabaqdakı sürücü necə sürəcəyini öyrənməyə çalışır .


İndiki dövrdə uşaqlara azca da olsa təhlükə lazımdır .


Belə vəziyyətlərdə onlar bir-birinə kömək etməyi öyrənirlər .


Bu bir cəmiyyətdir və biz bu cür imkanları əldən veririk .


Bu çertyoj saat 9.10-dan 9.30-a qədər bir oğlan uşağının hərəkət istiqamətini göstərir .


Bağçanın dövrəsi 183 metrdir ,


elə də balaca deyil .


Deməli , bu balaca səhər 6 min metr yol qət edib .


Amma maraqlısı hələ qabaqdadır .


Bu bağçada uşaqlar gündə orta hesabla 4000 metr hərəkət edirlər .


Burdakı uşaqlar bağçalar arasında ən yüksək atletik göstəriciyə malikdirlər .


Bağça müdiri həmişə deyir : " " Mən onları məşq elətdirmirəm . Onları ancaq quzu sürüsü kimi


damın üstünə buraxırıq . " " ( Gülüş ) Özləri üçün qaçırlar . ( Gülüş )


Mənim fikrimcə , onlara nəzarət etmək və həddindən artıq qorumaq lazım deyil , onlar hərdən yıxılmalıdırlar da .


Azacıq xəsarət də almalıdırlar .


Çünki bu onlara həyatda necə yaşamağı öyrədəcək .


Düşünürəm ki , memarlıq dünyanı və insanların yaşayışını dəyişməyə qadirdir .


Bu bina da uşaqların həyatını dəyişmək üçün atılmış belə addımlardan biridir .


Təşəkkür edirəm .


( Alqışlar )


1970-ci illərdə Çinin Hunan şəhərində iki il müddətində gimnastika ilə məşğul olmuşdum .


Birinci sinifdə oxuyanda atletika məktəbinə köçürülməyim üçün bütün xərclərin dövlət tərəfindən ödənəcəyi təklifini aldım .


Ancaq aslan anam " " Yox " " dedi . Valideynlərim mənim də onlar kimi mühəndis olmağımı istəyirdilər .


Mədəni İnqilabdan sonra yaranan bir inam idi ki , yaxşı gəlirli və təhlükəsiz iş xoşbəxtliyə gedən tək yoldur .


İşimi sevib-sevməməyim elə də vacib deyil .


Lakin mənim arzum Çin opera müğənnisi olmaq idi .


Bu şəkildə xəyali pianinomu çalıram .


Opera müğənnisi olmaq üçün gənc yaşlardan akrobatika ilə məşğul olmaq lazımdır . Mən də opera məktəbinə gedə bilmək üçün əlimdən gələni etdim .


Hətta məktəb müdirimizə radio şou hazırlaması üçün məktub da yazdım .


Ancaq böyüklər mənim fikrimi bəyənmədilər .


Ciddi olduğuma heç kəs inanmadı .


Ancaq dostlarım mənə dəstək olurdu ki , onlar da mənim kimi gücsüz uşaqlar idilər .


Beləliklə , 15 yaşıma çatanda məşq etmək üçün gec olduğunu başa düşdüm .


Arzum heç vaxt reallaşası deyildi .


Həyatımın sonuna kimi ikinci sinif xoşbəxtliyin əldə edəcəyim tək xoşbəxtlik olacağından qorxurdum .


Ancaq bu ədalətsizlik idi .


Başqa bir yol tapmağa qərar vermişdim .


Mənə yol göstərəcək heç kəs yoxdur ? Eybi yox .


Kitablara müraciət etdim .


Valideyn məsləhətini əvəz etmək üçün musiqiçi ailəsi tərəfindən yazılan bu kitaba müraciət etdim . [ " " Fou Lei ailəsinin yazışmaları . " " ] Konfutsi ənənəsi qadından mütilik tələb etsə də azad qadın modelini bu əsərdən götürdüm . [ " " Jen Eyr . " " ] Bu kitabdan bacarıqlı olmağı öyrəndim . [ " " Düjünü daha ucuz " " əsl adı : " " Cheaper by the Dozen " " ] Bu kitablar məni xaricdə oxumağa həvəsləndirdi .


[ " " Sanmao-nın əsərləri toplusu " " ( digər adı Echo Chan ) ] [ " " Tarixdən çıxarılan dərslər " " yazıçı : Nan Huaijin ] 1995-ci ildə ABŞ-a gəldikdə ilk hansı kitabları oxudum ?


Əlbəttə ki , Çində qadağan olunmuş kitabları .


" " Bərəkətli Torpaq " " çinli kəndli həyatı haqdadır .


Propaqanda üçün heç bir faydası yoxdur . Başa düşürəm .


Bibliya maraqlıdır , bir az da qəribə .


( Gülüş ) Bu başqa günün mövzusudur .


Ancaq beşinci ehkam mənə aydınlıq gətirdi . Ehkamda " " Ata və anana hörmət edəcəksən . " " deyilir .


Fikirləşdim ki , " " Hörmət " " " " İtaətdən fərqli və daha yaxşıdr . " " Bu yolla mən Konfutsiçilikdəki günahkarlıq hissindən qurtulub valideynlərimlə münasibətimi yenidən qurmağıma şans qazandım .


Yeni mədəniyyətlə üzləşməyim mənə oxuduqlarımı müqayisə etmək imkanı da verdi .


Bu sizə çox şey öyrədə bilər .


Məsələn , bu xəritə ilk başda mənə qəribə göründü , çünki Çində biz bu xəritəni öyrənərək böyüyürük .


Heç vaxt fikirləşməmişdim ki , Çinin dünyanın mərkəzində olmağı şərt deyil .


Əslində , xəritə dünyaya baxışı göstərir .


Müqayisəli mütailə yeni bir şey deyil .


Bu elm dünyasında standart bir praktikadır .


Hətta , burada müqayisəli din və müqayisəli ədəbiyyat kimi elm sahələri də var .


Müqayisə və qarşılaşdırma alimlərə mövzunun tam anlaşılmasında kömək edir .


Mən də fikirləşdim ki , müqayisəli mütailə tədqiqat üçün işə yarayırsa , niyə də gündəlik həyatda yaramasın ?


Beləliklə , kitabları cütlüklər halında oxumağa başladım .


Deyək ki , eyni hadisədə iştirak etmiş insanlar [ " " Benjamin Franklin " " yazıcı : Walter Isaacson ] [ " " John Adams " " yazıçı : David McCullough ] və yaxud eyni əhavalatın hissəsi olmuş dostlar haqda olsun .


[ " " Şəxsi Tarix " " yazıçı : Katharine Graham ] [ " " Qartopu : Warren Buffett və Həyat adlı İş " " yazıçı : Alice Schroeder ] Mən bir hekayəni bir neçə janrda müqayisəli oxumağı da sevirəm- ( Gülüş ) [ Müqəddəs Bibliya : Kral James Versiyası ] [ " " Qoyun " " yazıçı : Christopher Moore ] Yaxud Joseph Campbell-in öz gözəl əsərində etdiyi kimi eyni hekayələrin müxtəlif mədəniyyətlədə təsviri . [ " " Mifin Gücü " " yazıçı : Joseph Campbell ] Misal üçün ; İsa peyğəmbər və Budda hər ikisi 3 cazibədən boyun qaçırmışdılar .


İsa peyğəmbər üçün bunlar iqtisadi , siyasi və ruhi idi .


Budda üçün maraqlıdır ki , bunlar hamısı psixoloji idi : ehtiras , qorxu və sosial öhdəlik .


Xarici dil bilirsinizsə sevdiyiniz kitabları iki dildə oxumaq da maraqlıdır .


[ " " Chuang Tzu Yolu " " yazıçı : Thomas Merton ] [ " " Tao : Su axarı " " yazıçı : Alan Watts ] Tərcümədə mənanın itməsini deyil , başqa maraqlı faktları aşkar etdim .


Məsələn , tərcümələrin köməyi ilə başa düşdüm ki , Çin dilində xoşbəxtlik hərfi mənada " " sürətli sevinc " " deməkdir .


Çin dilində gəlin sözü " " yeni ana " " kimi ifadə edilir . Bəli !


( Gülüş ) Kitablar keçmiş və indiki zamandakı insanlarla əlaqə saxlaya bildiyim sehrli portal rolunu oynayır .


Bir daha heç vaxt yalnız yaxud gücsüz olmayacağımı bilirəm .


Arzunuzun reallaşmaması digər insanların çətinlikləri ilə müqayisədə heçnədir .


İnanmağa başlamışam ki , arzunun tək məqsədi reallaşmaq deyil .


Arzunun əsas məqsədi arzuların , həvəsin və xoşbəxtliyin yarandığı nöqtə ilə əlaqə saxlamağımızı təmin etməsidir .


Reallaşmamış arzu da bunu etməyə qadirdir .


Kitablara görədir ki , bu gün mən buradayam və xoşbəxtəm . Və çox vaxt da aydın bir məqsədlə yaşayıram .


Sizə də " " Kitablar həmişə sizinlə olsun ! " " deyirəm .


Sağ olun .


( Alqış ) Sağ olun . ( Alqış ) Sağ olun . ( Alqış )


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ siz ofisdəsiniz , _ _ NULL _ _ və aşağıda gözünüzə dəyən bir kəs , sizin otağınıza girərək stulunuzu oğurlayır .


_ _ NULL _ _ sadəcə götürüb gedir .


_ _ NULL _ _ götürdüyü haqqında məlumat belə vermir .


Bugün işləmək üçün _ _ NULL _ _


Buna dözməzdiniz . Nə isə edərdiz .


Həmin şəxsi öz otağına qədər izləyər və soruşardınız : " " Niyə mənim stulum ? " " Yaxşı , indi Çərşənbə axşamı günü sabahıdır və siz ofisdəsiniz . Və birdən sizin kalendarınızda iclas dəvəti görünür .


( Gülüş səsləri ) Və bu dəvət sizə aşağı mərtəbədən tanış kimi olan bir qadındandır . _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _


Bu səmərəsiz iclas bitdikdə _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ " " Bircə o iki saatı geri ala bilsəydim , stulumu geri almaq istədiyim kimi . " " ( Gülüş səsləri ) Hər gün iş yoldaşlarımızın nə qədər yaxşı insan olsalar da bizdən oğurlamalarına icazə veririk .


Və mən ofis mebelindən çox daha dəyərli bir şeydən danışıram .


Zamandan , sizin zamanınızdan .


Əslində , inanıram ki , dəhşətli yeni bir xəstəliyin səbəb olduğu _ _ NULL _ _ Düşünmədən Razılaşma Sindromu .


( Gülüş səsləri ) Düşünmədən Razılaşma Sindromunun əsas əlaməti iclas dəvətini kalendarda görən kimi qəbul etməkdir . ( Gülüş səsləri )


Qeyri-ixtiyari bir refleks - bip , klik , dit - kalendarınızdadır , " " Getməliyəm , iclasa gecikirəm . " " ( Gülüş səsləri ) İclaslar vacibdir , elə deyilmi ?


Əməkdaşlıq hər şirkətdə uğurun açarıdır .


Və yolunda gedən bir iclas həqiqətən müsbət nəticə verə bilər .


Lakin , son bir neçə ildə qloballaşma və geniş yayılmış informasıya texnologiyaları arasında _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


Ağlamalı haldayıq . ( Gülüş səsləri ) Bunun səbəbi həmin adamın yaxşı iclas keçirə bilməməsi deyil , DRS , Düşünmədən Razılaşma Sindromu , öz yaratdığımız yaradır .


Əslində DRS-in qlobal epidemiya olduğuna dair sübutum var .


İcazənizlə danışım .


Bir neçə il əvvəl Youtube-da bir video qoydum . Bu videoda ola biləcəyiniz hər cür pis konfransı canlandırdım .


Bu təxmini 5 dəqiqəlik video pis iclaslar haqqında nifrət etdiyimiz hər şeyi özündə birləşdirir .


İclası idarə etməyi bacarmayan iclas nəzarətçisi , burada


nə üçün olduqlarını bilməyən iştirakçılar .


_ _ NULL _ _


Və hamı buranı hirsli şəkildə tərk edirdi .


Gülməli vəziyyətdir .


( Gülüş səsləri ) Gəlin sürətli şəkildə nəzər salaq .


( Video ) Bugünki məqsədimiz çox vacib bir məsələdə razılığa gəlməkdir .


Bir qrup olaraq _ _ NULL _ _ Salam , kim qoşuldu ?


Salam , Joe-dir . Mən bugün evdən işləyirəm .


( Gülüş səsləri ) Salam Joe . Qoşulduğun üçün təşəkkürlər .


Deyirdim ki , adın çəkmək istədiyimiz çox insan var , belə ki , gəlin hamısını adbaad çağırmayaq _ _ NULL _ _


Bir qrup olaraq - ding dong - ( Gülüş səsləri ) Salam , kim qoşuldu ?


Yox ? Mənə elə gəlib deyəsən . ( Gülüş səsləri ) Tanış gəlir ?


Hə , mənə də tanış gəlir .


Bunu Youtube-e qoyandan bir neçə həftə sonra onlarca ölkədən 500,000 insan , həqiqətən onlarca ölkədən , bu videoya baxdı .


Və 3 il sonra da bu video hər ay minlərcə baxış alır .


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


Əgər bu rəqəmlər-milyonlarca baxış və videonun şirkətlər tərəfindən istifadəsi- _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ interqalaktik obyektlər tapmaq üçün xəyali səyahətlər edirdim . _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ mən faydalı və istifadə oluna biləcək həqiqəti tapmaq üçün _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ 30-illik bir tədqiqatı ilə başladım . _ _ NULL _ _ həmin tələbələrin həyatlarında əldə etdiyi uğurları və nə dərəcə xoşbəxt olduqlarını


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ orta hesabla yalnız 72.9 il , gülüşləri parlaq olan oyunçular isə _ _ NULL _ _


( Gülüş ) _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ ilkin zamanlar əsasən yatarkən .


Hətta görə bilməyən körpələr də insan səsini eşidəndə gülümsəyirlər .


_ _ NULL _ _ ən sadə ifadələrdən biridir .


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ hansı ki , Qərbi mədəniyyətdən tamamilə əlaqəsi olmayan _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


İsveçin Uppsala Universitetinin son tədqiqatı _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ gülümsəyən insanın emosional vəziyyətini anlamağa


_ _ NULL _ _ iştirakçılar gülüşün təbii və ya süni olmasını təyin etmək tapşırığını almışdılar. ağızlarında karandaş tutaraq


_ _ NULL _ _ Çarlz Darvin " " Növlərin mənşəyi " " kitabında təkamül nəzəriyyəsi ilə yanaşı _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ botoks inyeksiyasından öncə və sonra baş verən


Bu elmi iş Darvinin nəzəriyyəsini təsdiq etdi _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ və bunu insanların özlərini daha yaxşı hiss etmələrinə kömək edən bir şəkildə edir .


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ stimullaşdırılmaya səbəb ola bilər .


( Gülüş ) _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ gülümsəyən insan nəinki daha xoşagələn və mülayim _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ və ya çoxlu kalori almadan özünüzü yüksək keyfiyyəltli şokolad _ _ NULL _ _ ya da illər boyu geyinmədiyiniz köhnə bir jaketin cibindən _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


Mən Maykl Şermerəm . Skeptiklər Cəmiyyətinin direktoru , " " Skeptic " " jurnalının naşiriyəm .


Biz paranormal hadisələr , psevdo-elm , maraq qrupları və kültləri ilə bağlı iddiaları araşdırırıq . Bunlar elm , psevdo-elm , qeyri-elm , tullantı elm , vudu-elm , pataloji elm , pis elm və bu kimi mənasız şeylərdir .


Son vaxtlar Marsda yaşamırsınızsa , onda belə şeylərlə tez-tez qarşılaşırsınız .


Bəziləri bizi neqativ mənada carçı adlandırır


Amma qəbul edək ki , car çəkiləsi çox şey var .


Polis idarəsinin fırıldaqçılıq şöbəsi kimiyik , onları tapıb çıxarırıq . Pis fikirlərin Ralf Neydrı kimiyik . ( Gülüş ) Pis fikirləri yaxşıları ilə dəyişdirmək istəyirik .


Sizə pis fikirin bir nümunəsini göstərim .


Özümlə bunu gətirmişəm . Bunu bizə NBC Dateline sınaq üçün verib .


Qərbi Virciniyada " " Quadro " " şirkətinin istehsalıdır .


Adı " " Quadro 2000 Axtarış çubuğu " " dur .


( Gülüş ) Bunu məktəb idarəçilərinə 900 dollara satırdılar .


Üstünə Radio Shack antenası yerləşdirilmiş plastik bir şeydir .


Oxşar cihazlardan çox şeyi axtarmaq üçün istifadə etmək olar . Amma bu , tələbə şkaflarında marixuana axtarmaq üçündür .


( Gülüş ) Belə işləyir : Koridorda bununla yeriyərkən hansısa şkafa tərəf dönürsə , şkafı açırsınız .


Belə bir şey .


Sizə göstərəcəyəm .


( Gülüş ) Hm . Bu bir az sağa dönməyə meyillidir .


Buna elmi yanaşdığımız üçün yenə sınaq aparacayıq .


Əminik ki , bu tərəfə gedəcək .


( Gülüş ) Cənab , zəhmət olmasa ciblərinizi boşaldın . ( Gülüş )


Təbii ki , əsas sual budur : bu alət şkaflardakı marixuananı tapa bilir ?


Cavab isə budur : bəli , yetərincə şkafı açsanız tapa bilərsinizdir .


( Gülüş ) ( Alqış ) Elmdə təkcə tapdıqlarımızı deyil , tapmadıqlarımızı da izləməliyik .


Buradakı qısa nitqimin açar nöqtəsi də , yəqin ki , elə budur : Ekstrasenslər , astroloqlar və sairlər həmişə bundan istifadə edirlər .


İnsanlar tapdıqlarını xatırlayır , tapmadıqlarını unudurlar .


Elmdə hər şeyi qeyd edirik . Təsadüfən və məqsədli tapılanların sayını müqayisə edirik .


Burada da belə etdik .


İki qutu götürdük , birinə rəsmi qeydiyyatlı THC tərkibli marixuana , o birini isə boş qoyduq .


Və sınaqların 50 % -ı uğurlu oldu . ( Gülüş ) Qəpik atanda da bu nəticəni alırıq .


Bu , etdiyimiz şeylərlə bağlı maraqlı , kiçik bir nümunə idi .


" " Skeptic " " jurnalı üç aydan bir yayımlanır . Hər nəşrin bir mövzusu olur .


Bu nəşr zəkanın gələcəyi barədədir .


İnsanlar getdikcə ağıllanır ya yox ?


İşimdən irəli gələrək bu mövzuda müəyyən fikrim var . Görünən isə budur ki , insanlar getdikcə ağıllanırlar .


Hər on ildə ortalama IQ 3 rəqəm artır .


Çox maraqlıdır .


Skeptisizmi yaxud elmi maddi bir şey kimi düşünməyin .


Elm və din harmoniyadadırlar ?


Bu , elmlə sanitar qovşağın harmoniyasını soruşmaq kimidir .


Bunlar iki fərqli şeylərdir .


Elm maddiyyat deyil , fəaliyyətdir .


Nəsnələr haqqında düşünmək üsuludur .


Bütün fenomenlər üçün təbii izahlar axtarmağın yoludur .


Sizcə hansı daha realdır ? Dünyadankənar zəkaların və ya çoxölçülü varlıqların , başqa qalaktikadan uzaq yol gəlib , fermer Bobun Kanzasdakı əkin sahəsini " " skeptic.com " " reklamı üçün biçməsi ?


Yoxsa " " Skeptic " " oxucularından birinin bunu " " Photoshop " " la düzəltməsi ?


İstənilən halda əsas sual ( Gülüş ) hansı izahın daha real olmasıdır .


Nəyinsə başqa dünyaya aid olduğunu deməzdən əvvəl , bu dünyadan olmadığına əmin olmalıyıq .


Hansı daha real olar ? Arnoldun qubernator olması üçün yadplanetlilərdən kömək alması ? Yoxsa " " World Weekly News " " qəzetinin bunu uydurması ?


( Gülüş ) Bu kimi şeylər Sidney Harrisin karikaturalarında öz əksini tapıb .


Arxada oturanlar üçün oxuyuram : " " Sonra bir möcüzə baş verir .


Məncə sən ikinci pilləni daha yaxşı izah etməlisən . " " Bu slayd bütün ağıllı dizayn arqumentlərini məhv edir .


Bu karikaturanın etdiyi məhz budur .


( Alqış ) MÖCÜZƏ BAŞ VERİR deyə bilərsiniz . Amma bu , heç nəyi izah etmir . Ortaya bir fikir qoymur .


Yoxlanacaq şey olmur .


Ağıllı dizaynın yaradılışçıları üçün bu , mübahisənin sonudur .


Şərtlər ödənsin deyə , alimlər bəzən qeyri-müəyyən şeyləri qaranlıq enerji , qaranlıq maddə kimi adlandırırlar . Nə olduğunu başa düşənədək , belə adlandıraq deyirlər .


Bu , elm üçün məntiq zəncirinin başlanğıcıdır .


Ağıllı dizayn TƏRƏFDARLARI üçün isə bu , zəncirin son halqasıdır .


Yenə eyni sual çıxır . Hansı daha realdır ?


UFO-lar yadplanetlilərin maşınıdır , yoxsa qavrama xətası ya saxtakarlıq ?


Bu mənim Altadena Kaliforniyadakı evimdən Pasadenaya tərəf çəkilmiş UFO şəklidir .


Buick qapağına oxşayır , elədir ? Çünki bu , elə qapaqdır .


Heç " " Photoshop " " , yüksək texnologiya , komputer də lazım deyil .


Bu şəkli " " Kodak Instamatic " " aparatı ilə çəkmişəm .


Kimsə kənarda əlində qapaq hazır durmuşdu .


Kamera da hazır idi - elə bu qədər .


( Gülüş ) Bunların çoxu saxta və ya illuziya olsa da bəzilərinin real olduğunu düşünə bilərsiniz . Ancaq böyük ehtimal hamısı saxtadır .


Daha ümumi götürsək , elmdə həmişə müşahidələr və teoriya arasında nizam axtarırıq .


Məsələn , Qalilieyin teleskopunu Saturna yönəldəndə iki problemi var idi .


Birincisi , planetar halqalar haqqında heç bir teoriya yox idi .


İkincisi , müşahidələri tutqun və bulanıq idi . Buna görə də , gördüyünü dəqiqliklə başa düşə bilmədi .


Gördüklərini bu cür yazdı : " Ən uzaqdakı planetin üç cisimdən ibarət olduğunu müşahidə etdim . "


Gördüyünün bu olduğuna qərar vermişdi .


Yəni , yaxşı planetar halqa teoriyaları olmadan , qeyri-dəqiq data ilə yaxşı teoriya formalaşdıra bilməzsiniz .


Bu , 1655-ci ilədək belə qaldı .


Bu Christiaan Huygens-in Saturunu başa düşməyə çalışanların yol verdiyi xətaları topladığı kitabın bir səhifəsidir .


Huygens-ə bu iki şey məlum idi . Planetar halqalar və günəş sistemi haqqında əlində yaxşı bir teoriya var idi . Və daha dəqiq teleskopik məlumat mövcud idi . Buna görə də Kepler qaydalarına görə , Yerin Saturndan daha sürətlə fırlandığını anlayırdıq .


Bu teleskopla halqanın uclarını da görə bilirdik .


Bu da teoriyanı sübut edirdi .


Teoriyanın pis tərəfi odur ki , elmi qərəzlərlə dolu ola bilir .


İsanların qəribəliklərə inanmaq səbəblərindən biri sadəcə malik olub dərk etdiklərimizdir . Sonra ciddi səbəblərə də toxunacam .


Hər yerdə üz görməyə vərdiş etmişik .


Bu , Marsdakı üzdür .


1976-cı ildə NASA-dan eyni yerin başqa şəkillərinin çəkilməsi istənildi . İnsanlar bunun marslılar tərəfindən yaradılan abidə olduğunu düşünürdü .


Budur , 2001-ci ildə yaxından çəkilmiş şəkil .


Gözünüzü qıssanız , yenə üzü ayırd edə bilərsiniz .


Gözlərinizi qısanda , dəqiq görüntünü daha qeyri-dəqiq görüntüyə çevirisiniz . Yəni , məlumatların keyfiyyətini azaldırsınız .


Haraya baxmalı olduğunuzu deməsəm də , üzü görərdiniz , çünki təkamül edib üzləri tanımağa uyğunlaşmışıq .


Üzlər sosial baxımdan bizim üçün vacibdir .


Və təbii ki , gülən üzlər . Hər cür üzü görmək asandır .


Burada Marsdakı gülən üzü görürsünüz .


( Gülüş ) Astronomlar qurbağa olsaydı , Qurbağa Kermiti də görərdilər .


Baxın . Balaca qurbağa ağaqlarını gördünüz ?


Ya da geoloqlar fil olsaydı ...


Dini ikonalar .


( Gülüş ) 1996-cı ildə Tenessee-dəki çörəkçi tapıb .


O , rahibə çörəyi görmək istəyənlərdən 5 $ alırdı . Ta ki , Rahibə Terezanın vəkilindən xəbərdarlıq alana qədər .


Burada Bakirə Guadalupe və Watsonvilledir , aşağı küçədə . Yoxsa yuxarı küçə idi ?


Ağac qabığı bu işə olduqca münasibdir , çünki naxışlı , qollu-budaqlı , ağ-qara ləkələri var və üzərindəki bu şəkilləri görən kimi - insanlar şəkil axtaran heyvanlardır .


Bu , Sao Pauloda pəncərənin kənarındakı Bakirə Məryəmdir .


Burada Bakirə Məryəm pendirli sendviçdə üzünü göstərib . Buna Las Vegasdakı kazinoda toxuna bildim . Hə , axı bura Amerikadır .


( Gülüş ) Kazino bu sendviçi eBay-dən almaq üçün 28 500 dollar ödəyib . ( Gülüş )


Bəs sizcə indi kimə oxşayır ? Bakirə Məryəmə ? ( Gülüş )


Dodaqları büzülmüş , 1940-cı illərin dəbdə olan pozası .


Clearwater Floridada Bakirə Məryəm .


Bunu görmək üçün özüm də getmişdim .


Çoxlu insan var idi .


Əlil arabaları ilə , qoltuq ağacları ilə gəlmiş xeyli inanclı insan .


Biz də daha yaxından maraqlandıq .


Ölçüsünü biləsiniz deyə - Bu Dawkins , mən və möhtəşəm Randi , iki , iki yarım mərtəbə hündürlüyü olan görüntünün yanında dayanmışıq .


İnsanlar hörmət mənasında minlərlə şam yandırıb .


Nələrin baş verdiyini başa düşmək üçün gedib arxa tərəfə baxdıq .


Sən demə , fontan və palma ağacı olan yerlərdə belə bir şəkil yaranırmış .


Bu da başqa tərəfdəki Bakirə Məryəm görüntüsü . Silməyə başlamışdılar .


Hər halda , bir binada ən çoxu bir möcüzə ola bilər .


( Gülüş ) Bu indi həqiqətən Məryəm möcüzəsidir , yoxsa Marge möcüzəsi ? ( Gülüş )


Bununla bağlı başqa bir misal çəkib nitqimi bitirəcəyəm . Səs illuziyası ilə .


" " Ağ səs " " adlı bir film var , Maykl Kiton oynayır , ölülərin bizimlə danışmasından bəhs edir .


Yeri gəlmişkən , ölülərlə danışmaq əslində elə də böyük fərasət sayılmır .


Görünür ki , hamı danışa bilir .


Çətin olan ölülərin cavab verməsidir .


( Gülüş ) Bu filmdə , guya bu mesajlar elektronik hadisələrdə gizlənib .


Bunları ReverseSpeech.com adlı bir saytdan yüklədim .


Bu ən məşhurudur .


Bu həmin məşhur mahnının adi səslənişidir .


( Mahnı sözləri ) Əgər yaşıllıqda tərpəniş varsa , narahat olma .


May Queenin yaz təmizliyidir .


İki yol ayrıcı olsa da yolu dəyişməyə vaxtın olacaq .


_ _ NULL _ _ Bütün gün dinləmək olar .


İndi də , tərsinə səsləndirək . Görək burdakı sözdə gizli mesajı eşidə biləcəksinizmi ?


( Musiqi və anlaşılmaz sözlər ) [ Satan ] - Şeytan


( Musiqi və anlaşılmaz sözlər ) Nə eşitdiniz ? Tamaşaçılar : Şeytan !


Şeytan ? Ən azı şeytanı eşidə bilmisiniz .


İndi beyninizin eşitmə hissəsinə nə eşitməli olduğunuzu deyəcəyəm və təkrar dinləyəcəyik .


( Musiqi sözləri ) _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ Nə olduğunu görəndə eşitməmək qeyri-mümkün olur . ( Gülüş )


Nitqimi kiçik , şirin və müsbət bir hekayə ilə bitirəcəyəm .


" " Skeptics " " qeyri-ticari maarifləndirici təşkilatdır .


Daim insanların etdikləri xırda yaxşılıqları axtarırıq .


İngiltərədə də bir pop müğənnisi var .


Hazırda İngiltədə çox məşhurdur : adı Katie Meluadır .


Çox qəşəng mahnısı var .


2005-ci ildə ən yaxşı 5 mahnı arasında idi . Adı " " Pekində doqquz milyon velosiped " " dir . Sevgi hekayəsidir - Britaniyanın Norah Jones-u hesab olunur . Sevdiyi oğlanı hətta doqquz milyon velosipeddən də çox sevdiyi haqdadır .


Sözlərində belə bir hissə var .


( Musiqi ) Sərhəddən ( kainat ) 12 milyard işıq ili uzaqdayıq . Bu , gümandır . Heç kim bunun doğru olduğunu deyə bilməz . Amma mən deyə bilərəm ki , ömür boyu səninlə olacağam .


Spiker : Əla . Ən azından yaxın rəqəmdir .


Amerikada bu , " " Sərhəddən 6 min işıq ili uzaqdayıq " " olardı . ( Gülüş ) Dostum Simon Singh , zərrəcik fizikidir . Hazırda elmi pedaqoqdur və " " Böyük Partlayış " " kitabının müəllifidir . Yaxşı elmi təşviq etmək üçün hər imkanı dəyərləndirir .


Buna görə , " " The Guardian " " da Katie-nin mahnısı haqqında məqalə yazıb . Orada vurğulayıb ki , sərhəddən nə qədər uzaqda olduğumuzu dəqiqliklə bilirik .


12 yox , 13,7 milyard işıq ili uzaqdayıq və bu güman deyil .


Kiçik xəta ehtimalı olsa da dəqiqliklə nə qədər olduğunu bilirik .


Yəni , tamamilə düzgün olmasa da , düzgün rəqəmə çox yaxın olduğunu deyə bilərik .


Qəribəsi odur ki , yazının dərcindən sonra Katie ona zəng edib . Deyib ki , çox utandım , astronomiya klubunun üzvü olmuşam .


Yadda saxlamalı idim . Mahnını da bir də yazdı .


Mən də bununla nitqimi sonlandırım .


( Musiqi sözləri ) Müşahidə oluna bilən kainatın sərhədindən 13,7 milyard işıq ili uzaqdayıq .


Müəyyən xəta payı ola bilər , amma bu , dəqiqləşdirilmiş ən yaxın rəqəmdir .


Və əlimizdəki məlumatlara istinad edərək , belə proqnozlaşdırıram ki , həmişə səninlə birgə olacağam .


( Gülüş ) Yaxşı deyil sizcə ?


( Alqış )


1980-ci illərdə kommunist Şərqi Almaniyasında yazı makinanız varsa , onu qeydiyyatdan keçirtməli idiniz .


Makinada yazılmış bir mətnin nümunəsi qeydiyyatdan keçməli idi .


Bununla hökumət bütün yazıların qaynağını bilirdi .


Səhv bir düşüncə ehtiva edən bir kağız tapdıqlarında , bu düşüncənin yazarını tapa bilirdilər .


Və bizlər Qərbdə belə bir halı qeyri-mümkün , ifadə azadlığına böyük bir zərbə olaraq hesab edirdik .


Buna öz ölkələrimizdə heç vaxt icazə verməzdik .


Amma bu gün 2011-ci ildə , hər hansı məşhur bir markanın lazer çap cihazını ( printer ) alıb nəyisə çap etsəniz , hər bir səhifədə yalnız sizin printerinizə məxsus olan və printeri başqalarından fərqləndirəcək müəyyən sırayla düzülmüş solğun sarı nöqtələr avtomatik olaraq çap olunacaq .


Bu bugünümüzün reallığıdır .


Heç kəs də buna məhəl qoymur .


Bu hökumətimizin texnologiyadan bizə- öz vətəndaşlarına qarşı istifadə etdiyinin bir nümunəsidir .


Bu problem üç əsas onlayn problemlərdən birincisidir .


Onlayn problemlərə nəzər saldıqda isə müəyyən qrupların başçılıq etdiyi onlayn hücumları görürük .


Bu hücumçular 3 əsas qrupa bölünürlər .


Birinci , onlayn cinayətkarlardır .


Bu şəkildəki , Ukraynanın Kiyev şəhərindən olan Dmitri Qolubov kimi .


Və onlayn cinayətkarları cinayətə itələyən səbəbləri anlamaq çox da çətin deyil .


Bu adamlar pul qazanır .


Çox çox , həddən artıq çox pul qazanmaq üçün onlayn hücumlar edirlər .


Əslində onlayn hücumlarıyla milyoner , multimilyoner olan insanları görmüşük .


Bu Estoniyanın Tartu şəhərindən Vladimir Tsastsidir .


Bu Alfred Gonzalezdir .


Bu isə Stephen Watt .


Bu Bjorn Sundin .


Bu Matthew Anderson və Tariq Al-Daourdir .. Siyahını uzatmaq da olar .


Bu adamlar sərvətlərini onlayn qazanırlar , amma bunu qeyri-qanuni yollarla edirlər , biz onlayn əməliyyat edərkən bank hesaplarımızdan pul oğurlamaq üçün bankçılıq virusu kimi şeylər istifadə edirlər , ya da biz viruslu bir kompüterdən onlayn alış-veriş edərkən düymə oxuyucu proqramlarla kredit kartı məlumatlarımızı toplayırlar .


iki ay əvvəl ABŞ gizli xidmət orqanı bu rəsmdəki Sam Jain adlı şəxsin İsveçrə bankındakı hesabını dondurdu . Dondurularkən hesabda 14,9 milyon ABŞ dolları var idi .


Sam Jeinin harada olduğunu isə heç kəs bilmir .


Məncə bu gün , onlayn məkanda cinayət qurbanı olmaq ehtimalımız həqiqi dünyadan daha böyükdür .


Və açıqca görünür ki , vəziyyət getdikcə daha da pisləşir .


Gələcəkdə , cinayətlərin böyük qismi onlayn baş verəcək .


Onlayn hücumlar edən ikinci böyük qrupu bu işə cəlb edən səbəb pul deyil .


Onları bu işi görməyə sövq edən səbəblər etiraz , fikir azadlığı , gülüş ola bilər .


Anonymous kimi qruplar son bir il ərzində böyüyüb və onlayn hücumlarda əsas yer tutmağa başlayıb .


Üç əsas hücumçulardan ikisini saydım : bunlar pul üçün bu işi edən cinayətkarlar , etiraz üçün edən Anonymous kimi xaker qruplardır . Üçüncü əsas qüvvə isə , dövlət və hökumətlərdir .


DigiNotar kimi şirkətlərdə baş verənlərə nəzər salaq .


Bu , hökumətlər öz vətəndaşlarına hücum edərkən nə olduğunun bariz nümunəsidir .


DigiNotar Hollandiyadakı bir Sertifikat Təşkiltıdır — daha doğrusu — elə idi .


Keçən il payızda onlayn hücuma məruz qaldıqlarından iflas etdilər .


Kimsə sistemlərinə girib bütün sistemi çökdürmüşdü .


Və keçən həftə bir yığıncaqda Hollandiyalı hökumət nümayəndələrinə bu haqda sual verdim , Dövlət rəsmilərindən birindən DigiNotarın çökdürülməsinin insan ölümünə səbəb olduğuna inanıb inanmadığnı soruşdum .


İnandığını dedi .


Necə olur ki , belə hücum nəticəsində insanlar ölür ?


DigiNotar onlayn Sertifikat Təşkilatıdır .


Onlayn Sertifikat satırlar .


Sertifikalarla nə edirlər ?


Https-ə əsaslanan veb səhifəniz varsa , və Gmaildə də olduğu kimi SSL şifrələmə servisindən istifadə etmək istəyirsinizsə bu sertifikata ehtiyacınız var .


Gmail və ya oxşar xidmətlərdən çoxumuz istifadə edirik , ancaq bu kimi xidmətlər İran kimi totalitar rejimi olan ölkələrdə daha məşhurdur . Bu ölkələrdə müxaliflər Gmail kimi xarici xidmətlərdən daha çox istifadə edirlər , çünki SSL şifrələnməsi kimi ximətlərə qoşulduğundan yerli hökumət emaillərinə nəzarət edə bilmir .


Ancaq bu nəzarət , belə xidmətləri təklif edən xarici Sertifikatlaşdırma


Şirkətlərinin səhifəsini dağıtmaqla mümkündür .


DigiNotar şirkətinin başına gələn də bu idi .


Ərəb Baharı və məsələn , Misirdə baş verənlər necə ?


Misirdə , 2011 Aprelində üsyançılar Misir gizli polisinin mərkəzlərini talan etdilər . Binanı axtararkən bir çox sənəd aşkara çıxardılar .


Bu kağızların arasında , " " FINFISHER " " başlıqlı bir fayl var idi . Və bu faylın içində Almaniya mənşəli bir şirkətin qeydləri var idi . Şirkət Misir hökumətinə vətəndaşlarının ümumilikdə bütün əlaqə vasitələrini nəzarət altında saxlamaq üçün vasitə və proqramlar satırdı .


Bu vasitələri Misir hökumətinə 280,000 avroya satmışdılar .


Şirkətin mərkəzləri tam burada yerləşir .


Qısacası , Qərb hökumətləri totalitar hökumətləri öz vətəndaşlarını nəzarət altında saxlamasını təmin edəcək cihazlarla təmin edir .


Amma Qərb hökumətləri bunu öz vətəndaşlarına də edirlər .


Məsələn ; bir neçə həftə əvvəl Almaniyada Dövlət Virusu adını verdikləri bir virus tapıldı . Bu virus Alman hökuməti tərəfindən öz vətəndaşlarını təhqiq etmək üçü yaradılmışdı .


Hansısa cinyətlə günahlandırılırsınızsa hamıya məlumdur ki , telefonunuz dinlənilir .


İndi isə bundan da artıqdır .


İnternet əlaqənizi təqib edəcəklər .


Dövlət Virusunu komputerinizə yoluxdurmaqla , bütün əlaqələrinizə nəzarət edə bilir , onlayn müzakirələrinizə qulaq asa bilir , şifrələrinizi öyrənə bilirlər .


Bu kimi məsələlərdən danışarkən çox adam böyük ehtimal ki , belə cavab verir : " " Düzdü , yaxşı bir iş deyil , ancaq mən qanuna riayət edən vətəndaşam , mənə çox təsiri olmaz .


Mən niyə narahat olum ki ?


Gizli heç bir şeyim yoxdur axı . " " Ancaq bu çox yalnış fikirdir .


Gizlilik ( şəxsilik ) şərtdir .


Müzakirə mövzusu deyil .


Bu təhlükəsizlik və məxfilik arasındakı seçimlə bağlı deyil .


Bu azadlıq və nəzarət arasındakı seçimlə bağlıdır .


Və 2011-ci ilin bu günündə hökumətimizə inanır və hansısa hüququmuzdan imtina ediriksə bu xeyrimizədir .


Ancaq gələcəkdəki , məsələn 50 il sonrakı hökumətimizə də gözü bağlı inana bilərikmi ?


Və bu kimi məsələ və suallar gələcək 50 ildə bizi narahat edəcək məsələlər olmalıdır .


( Musiqi ) ( Alqışlar ) Burada olduğunuza görə təşəkkür edirəm


və " " burada olduğunuza görə təşəkkür edirəm " " deyirəm çünki , 17 il sükutda idim


və bu ilk kəlmələri Washington DC ' də keçirilən Yer Kürəsi Gününün 20-ci ildönümü dedimişdim


Ailəm və dostlarım məni dinləmək üçün ora toplaşmışdılar və


mən " " burada olduğunuza görə minnətdaram " " dedim Anam auditoriyadan sıçrayaraq " " Haleluya , Johnny danışır " " dedi


( Gülüş ) 17 il sükutda qaldığınızı və ananızın bü cür həyacanlı davranışını təsəvvür edin .


Atam mənə dedi " " bu yekdir " " — bunu başa salacam


Ətrafıma baxdım , çünki səsimin haradan gəldiyini anlaya bilmirdim


17 il ərzində səsimi eşitməmişdim , ətrafıma baxaraq dedim " Tanrım , mənim nə düşündüyümü səsləndirən kimdir ? "


Sonra başa düşdüm ki , bu özüməm və gülümsədim


Atam " " Hə , o , döğurdan da dəlidir " " deyərək deyinirdi İndi sizləri bu səyahətə aparmaq istəyirəm .


Bu səyahətin qeyri-adiliyinə baxmayaraq bunun bizim bütün


səyahətlərimiz üçün metafora ola biləcəyinə inanıram və sizlərdən öz səyahətiniz haqqında düşünməyinizi də istəyirəm .


Mənim səyahətim 1971-ci ildən başlanır , Golden Gate altında iki neft tankerinin toqquşmasının şahid olduğum andan , o zaman yarım million qalon neftin körfəzə dağılması


məni o qədər təsirləndirmişdir ki , mühərrikli nəqliyyat vasitələrindən istifadə etməməyə qərar verdim .


Bu California üçün böyük bir şeydir


bu həmçinin Inverness ' də yaşadığım kiçik Point Reyes Station icması üçün də böyük bir şeydir idi , 71-ci ilin qışında orada hardasa 350 nəfər yaşayırdı


və bura gəldiyimdə piyada gəzməyə başladım , insanlar — nə baş verdiyini bilirdilər


onlar , avtomobillərini yanıma sürərək soruşurdular - " " John , nə edirsən ? " " mən də deyirdim - " " ətraf mühit üçün piyada gəzirəm " " onlar da deyirdilər - " " xeyr , sən bizi utandırmaq üçün bunu edirsən , deyilmi ? " "


" bizi pis hala gətirməyin üçün bunu edirsən " Bəlkə onlar haqlı idilər , düşünürdüm ki , piyada gəzdiyimdə insanlar məni dəstəkləmiş olarlar


çünki , hamı dənizə axmış neftdən


danışırdı və mən də bu mövzu ilə bağlı insanlarla durmadan mübahisə edirdim .


Valideynlərimə zəng etdim


və dedim - " " daha avtomobildən istifadə etmirəm " " Atam dedi - " " niyə bunu 16 yaşın olanda etmirdin ? " " ( Gülüş ) O vaxtlar ətraf mühit haqqında bilmirdim


Onlar Philadelphia ' da yaşayırdılar


Anama dedim - " " hər şeyə rəğmən , çox xöşbəxtəm " " O da dedi - " " Əgər xöşbəxtsənsə bunu heç deməyə ehtiyac yoxdur " " Analar belədir


Beləliklə , 27-ci doğum günümdə qərar verdim ki , — çoxlu mübahisələr apardığımdan və çox danışdığımdan — qərar verdim ki , danışmağı dayandırım ancaq bir günlük , bir günlük fasilə edim


Beləliklə , bunu etdim -


səhər yuxudan qalxdıqda bir kəlmə də danışmadım


və deyim ki , bu mənim üçün gözəl bir təcrübə oldu çünki , ilk dəfə olaraq bu qədər müddətə dinləməyə başladım


və eşitdiklərim məni düşünməyə məcbur etdi


çünki , hər zaman hesab edirdim ki , insanları dinləyirəm , və dinlədiyimdə də insanları eşidirəm zənn edəndə ki , onlar nə haqda danışmaq istəyirlər onları artıq dinləmirdim


və insanlar danışarkən ağlımda onları qabaqlayırdım və onlar danışarkən nə deyəcəklərim barədə düşünürdüm


və sonra ....


beləliklə də ünsiyyət sona yetirdi


və o gün mən həqiqətən də dinlədim


və bu mənim üçün qüssəli idi çünki , bu illər ərzində bir şeylər öyrənmədiyimi anladım .


27 yaşım vardı və düşünürdüm ki , hər şeyi bilirəm .


Ancaq bilmirdim .


Beləliklə bunu növbəti gün üçün də tədbiq etdim , daha sonra yenə və bu dəfə artıq davamlı olaraq . Özümə söz verdim ki , bir il sükunətdə olacam çünki artıq öyrənməyə başlamışdım və buna da ehtiyacım vardı


Beləliklə , bir il danışmadım və o zaman ad günumdə düşündüm ki , bəzi şeyləri öyrəndiyimdən bəlkə yenidən danışmağa başlayım


Ancaq , bu sürə 17 il çəkdi


bu 17 il ərzində piyada gəzdim və bancoda ifa etdim həmçinin rəssamlıq və gündəliyimin yazılması ilə də məşğul oldum . Ətraf mühiti kitab oxumaqla öyrənməyə cəhd edirdim


və düşündüm ki , təhsil almağa ehtiyacım var .


Ashland , Oregon ' a getdim onların orada ətraf mühit üzrə tədris proqramları vardı


800 km aralıda


Qeydiyyat ofisinə getdim və ... nə ? ... nə ?


qəzetdəki elanı göstərdim


Ah , sən doğurda da burda oxumaq istəyirsən ?


Danışa ... ?


Sənin üçün xüsusi proqramımız var . Onlar bunu etdilər


və iki ildən sonra bakalavr dərəcəsi ilə oranı bitirdim


Atam gəldi . O , mənimlə fəxr edirdi


Dedi : " " Qulaq as oğlum , biz səninlə fəxr edirik amma bu bakalavr diplomu ilə nə edəcəyini bilmirik


avtomobil sürmürsən , danışmırsan , axı bunları etməlisən " " ( Gülüş ) çiynimi dartıb , bel çantamı götürüb və yenidən gəzməyə başladım


Port Townsend , Washington ' a gəldim , burada ağacdan qayıq düzəltdim onu Puget Sound boyunca sürürdüm Idaho ' dan Washington ' a və oradan da Missoula , Montana ' ya yeridim


iki il öncə Montana Universitetinə müraciət etmişdim və buranı bəyənmişdim


iki il burada qalmaq pis olmazdı


( Gülüş ) və belə də oldu . İki il Universitetdə təhsil aldım . Ordakılar mənə çox kömək göstərdilər


Montana ' ya aid iki hekayə var


Birincisi budur ki , ora gəldikdə pulum tükənmişdi


və onlar dedilər : " " Buna görə narahat olma " " Proqramın direktoru dedi : " " Sabah yenidən gəl " " O mənə 150 dollar verdi və dedi : " " Bir dərs üçün qeydiyyatdan keç .


Sən Cənubi Amerikaya gedirsən , heləmi ? " " Ona dedim — Çaylar və göllər , hidroloji sistemlər , Cənubi Amerika .


Beləliklə bunu etdim .


O , geri qayıdıb mənə dedi : " " Ok , John , bir dərs üçün qeydiyyatdan keçdiyini nəzərə alaraq ofisin açarını götürüb tələbə olaraq kitabxanadan istifadə edə bilərsən .


Həm də sənə bütün professorlardan onların dərslərində iştirak etməyinə icazə alarıq ki ,


dərəcənin alınması asan olsun və qalan məbləği də həll etsək dərslərdən qeydiyyatdan keçib və sonra dərəcəni ala biləsən . " " Əla ! Adətən magistraturada belə imtiyazlar edilmir .


Onların mənə kömək etmək istəyi böyük idi və mənim


ətraf mühitə olan həvəsimin çox olduğunu görürdülər və bu yolda mənə köməklik etməyə çalışırdılar .


Bu dövr ərzində , danışmadan dərslər də aparırdım


ilk dəfə dərs otağına girdikdə 13 tələbəm vardı


onlara əl işarələri ilə başa saldıqlarımı dostum tərcümə edirdi : adım John Francis ' dir , piyada gəzirəm ... Onlara anlatdım ki , daha tərcümə olmayacaq - bu son dərsdir .


Ətrafda olan tələbələrin hamısı ...


( Gülüş ) Dərsdən tez çıxmaq üçün vaxtı güddüklərini görürdüm .


Ama o fənni onlara mən deməli idim .


İki həftədən sonra , hamı bizim sinifə girməyə çalışırdı .


Bu sinifdə çox şey öyrəndim - bu cür hərəkətlər etdikdə ...


hamı başını sındırırdı ki , John nə deməyə çalışır — — Bilmirəm , düşünürəm ki , ağacın kəsilməsini anladır . Bəli , ağacın kəsilməsi


Yox , yox . Bu o deyil — bu əl mişarının istifadəsidir


Sən əl mişarı ilə kəsə ...


Əlbətdə kəsə bilərsən ...


Yox , o seçmə meşəçilikdən danışır


Beləliklə , bu müzakirə sinifi idi və biz müzakirə edirdik


Mən bu işdən geri çəkildim və deyək ki , uzaqlaşdım .


Ancaq öyrəndiyim bir şeylər oldu . Bəzən bir işarəni göstərdikdə onlar mənim tamamilə nəzərdə tutmadığım anlamları səsləndirirdilər ancaq mən bunları da nəzərdə tutmal idim


və düşündüm ki , əgər müəllimsənsə və tədris edirsənsə və əgər özün öyrənmirsənsə deməli yaxşı da öyrətmirsən .


Beləliklə , davam etdim .


Atam buraxılış tədbirinə gəlmişdi papağım başımda və atam dedi - " " Səninlə fəxr edirik , ancaq ... " " Sonrasını da bilirsiz , dedi - " " Avtomobil sürməyi və danışmağa başlamalısan


Magistr diplomu ilə nə etməyi düşünürsən ? " " Çiyinlərimi çəkdim , çantamı belimə atıb Wisconsin Universitetinə getdim


Neft tullantıları haqqında yazaraq iki il də orada keçirdim


Heç kəs neft tullantıları ilə maraqlanmırdı


Ancaq bir şeylər baş verdi — Exxon Valdez .


və mən ABŞ-da neft tullantıları haqda yazan yeganə adam idim


Atam yenə də gəldi


O dedi - " " Oğlum bunların necə etdiyini anlaya bilmirəm " " maşın istifadə etmirsən , danışmırsan .


Bacım dedi " " Səni tənha buraxmaq lazımdır , çünki , görünür daha yaxşı işləri sən susaraq edirsən " " ( Gülüş ) Çantamı yenidən belimə aldım


banjomu götürüb , Şərq sahilləri dolaşdım ayaqlarımı Atlantik Okeanına saldım ABŞ-ın bu başından o başına dolaşmaq üçün 7 il və 1 gün lazım oldu


və 1990-dakı Yer Kürəsi Gününün 20-ci ildönümündə danımağa başladım


buna görə də o kəlmələri işlətdim Çünki , meşədə ağaclar yerə düşdüyündə bunu eşidən bir adam yoxdusa onda bu səs deyil


və mən ordakılara və ailəmə təşəkkür etdim çünki , onlar məni eşitməyə gəlmişdilər


və bu da ünsiyyətdir


və onlar mənə dinləmək barədə öyrətmişdilər — onlar məni dinləyirdilər


və bu da həmin sükutdan gəlmə bir şey — bir-birimizi dinləmək idi .


Həqiqətən də çox mühüm — bir-birimizi dinləməyə ehtiyacımız var .


Mənim səyahətim davam edirdi .


Atam dedi - " " Bu yekdir " " və bunu hələ də əldən vermirdim .


Sahil mühafizəçisi işləmişəm , BMT-nin Xoşməramlı Səfiri olmuşam


ABŞ üçün qaydalar yazmışam — neft tullantıları üzrə qaydaları


20 il əvvəl əgər kimsə mənə desəydi ki , " John , doğurdan da bir fərqlilik etmək istəyirsən ? "


" Bəli , mən fərqlilik etmək istəyirəm "


" " Onda şərqə doğru yeriməyə başla , avtomobildən düş və şərqə doğru yeriməyə başla . " " və bir az yeridikdən sonra da deyəcəkdilər : " " Hə , səsini də yum " " ( Gülüş ) Dostum , sən fərqlilik etmək istəyirsən . " "


Axı bu necə olur ? Necə ?


Piyada gəzmək və danışmamaq kimi sadə şeylərlə necə fərqlilik etmək olar ?


Sahil mühafizəçiliyi dövrü gözəl keçmişdi


və bundan sonra — burada yalnız bir il işlədim — dedim - " " bəsdir , bu işi görməyim üçün bir il yetər " " Yelkənli qayıq götürüb Karib körfəzinə getdim Venesuelaya qədər ordakı bütün adaları dolaşdım


Əsas məsələ yaddan çıxdı — sizə danışmağa başladığımın səbəbini deməliyəm


danışmağa başladım , çünku ətraf mühiti öyrənmişdim


ətraf mühiti bu səviyyədə - formal səviyyədə öyrənmişdim ancaq qeyri-formal səviyyə də vardı


və qeyri-formal səviyyə — insanlar haqqında öyrəndiklərim idi , biz nə edir və biz necəyik


və ətraf mühit təkcə ağaclar və quşlara görə deyil , və təhlükədə olan növlərə deyil , bizim bir-birimizə münasibətimizə görə dəyişib


və əgər biz ətraf mühitiksə bu zaman hamımız ətrafımıza baxıb özümüzə və bir-birimizə qarşı davranışımızı görərik


və bu da çatdırmaq istədiyim ismarıc idi


və mən " " bu ismarıcı digərlərinə də çatdırmalıyam " " dedim yelkənli qayığıma oturub , Karib boyu üzdüm — bu mənim öz qayığım idi və onun üzərində işləmişdim — Venesuelaya gəldim və gəzməyə başladım .


Bu hekayənin sonudur , və oraya gəlməyimi anladım hələ də avtomobildən istifadə etmədiyimə görə


El Dorado boyunca dolaşırdım — bura tanınmış həbsxana şəhəridir və ya rüsvayçı həbsxana — Venesuelada , və bilmirəm mənə nə olmuşdu çünki heç özümdə deyildim


mühafizə zolağını keçərkən keşikçi məni saxlayıb dedi - " " Pasaporte , pasaporte " " və M16-nı üzərimə tuşladı


ona baxıb dedim - " " Passport ?


Sənə pasport göstərmək məcburiyyətində deyiləm , o mənim çantamdadır .


Mən BMT Səfiri - doktor Francis və mən dünyanı dolaşıram və oranı tərk etdim .


Mənu bunu deməyə nə məcbur etdi ?


Yol cəngəlliyə tərəf döndü .


Məni güllələməmişdilər .


Nəhayət azad idim və Tanrıya azad olduğuma görə təşəkkür edirdim Mən nə deyirəm ?


150 km yol qət etdikdən sonra anladım ki , mən ürəyimdə , daxildə məhbusa çevrilmişdim ,


mən həbsxanada idim və oradan qaçmalı idim .


Mühərrikli nəqliyyat vasitələrindən istifadə etməməyim mənim içində olduğum həbsxana idi


Necə olur axı ?


Çünkü başladığım anda mənə avtomobildən istifadə etməmək uyğun kimi görsənirdi .


Lakin fərq o idi ki , mən hər ad günümdə özümdən sükut istəmişəm , lakin heç zaman özümdən ayaqlarımdan istifadə qərarımı istəməmişəm .


BMT Səfiri olacağım ağlıma belə gəlməzdi ,


Professor olmacağım ağlıma gəlməzdi


və beləliklə anladım ki , sadəcə sırf özümdən başqa digər məsuliyyətlərim də var və buna görə də dəyişməli idim


Bilirsiz , biz bunu edə bilərik .


Mən dəyişmək məcburiyyətində idim


və dəyişməkdən qorxurdum çünki , hər zaman gəzib-dolaşan olmağa öyrəşmişdim


çünki , sonunu istəməyən həbsxanaya öyrəşmişdim .


Dəyişdiyimdə kim olacağımı bilmirdim


Amma bunun lazımlı olduğunu bilirdim


bilirdim ki , dəyişməliyəm . Çünki bu gün burada olmağım üçün bu yeganə yol idi


və bilirəm ki , çox zaman biz özümüzü həmişə qalmaq istədiyimiz bir yerdə tapırıq amma bizim üçün gedəsi başqa yerlər də var


və hazırda sahib olduğumuz kimliyimizin sabitliyini arxada qoyub yeni kimliyimizə sahib olacağımız yerə getməliyik


və mən sizləri o növbəti yerə getməyiniz üçün həvəsləndirmək istəyirəm — özünüzü içində gördüyünüz həbsxanadan çıxa biləcəyiniz yerə götürün o yerə ki , ola bildiyi qədər rahatdır . Bu gün , bu yolda bir şeylər etməliyik .


Biz indi dəyişməliyik .


Keçmiş Vitse Prezidentimiz dediyi kimi biz fəal olmalıyıq


və əgər mənim səsim sizə təsir edirsə , əgər mənim yaşadıqlarım sizə təsir edirsə , əgər mənim burda olduğum sizə təsir edirsə xahiş edirəm bunu edin .


Bilirəm ki , burada olduğumda sizlər hamınız mənə təsir edə bilərsiniz .


Gəlin bayıra - dünyaya çıxaq bu qayğını , bu sevgini , bu hörməti özümüzlə götürək — burada TED zamanı bir-birimizə göstərdiyimiz münasibəti özümüzlə dünyaya çıxaraq ,


çünki bizlər ətraf mühitik və bizim qarşılıqlı davranışımız bizim ətraf mühitə olan davranışımız deməkdir .


Beləliklə burada olduğunuza görə sizlərə minnətdaram və burada çıxışımı beş saniyəlik sükutla bitirmək istəyirəm .


Təşəkkür edirəm


( Alqışlar )


Təsəvvür elə ki , Amerikada hər hansı bir küçədə dayanıbsan Bir yapon sənə yaxınlaşır və soruşur " Bağışlayın , bu blokun adı necədir ? "


Və sən deyirsən , " " Bu Oak küçəsidir , o isə Elm küçəsi


Bu 26-cıdır , o isə 27-ci . " " O deyir , " " yaxşı , bəs bu blokun adı nədir ? " " Sən deyirsən , " " blokların adı olmur


Küçələrin adları var , bloklar sadəcə küçələr arası adsız ərazilərdir " " O , biraz qəmgin və çaşqın halda sizdən aralanır .


İndi gəl təsəvvür edək ki sən Yaponiyada hansısa küçədə dayanıbsan yanındakı adama doğru çevrilib soruşursan , " Bağışlayın , bu küçənin adı nədir ? "


O deyir , " " Bu blok 17dir və o blokun nömrəsi isə 16dır " " Və sən deyirsən , " " Yaxşı bəs küçənin adı nədir ? " " O isə belə deyir , " " Küçələrin adları olmur


Blokların adları var .


Google Maps-ə bax . Burda 14 , 15 , 16 , 17 , 18 , 19-cu bloklar var .


Bütün bu blokların adları var . Küçələr bloklar arasında olan adsız ərazilərdir .


və sən deyirsən , " " Yaxşı bəs onda siz ev ünvanını necə təyin edirsiniz ? " " O deyir , " " Çox asan . Bu səkkizinci Rayondur


Bu da blok 17 və ev nömrə 1 " " yenə soruşursan , " " Yaxşı . Ətrafda gəzişərkən onu müşahidə etdim ki " " ev ünvanları sıra ilə getmir " " O deyir , " " Əlbəttə gedir . Onlar tikildiyi tarixə əsasən ardıcıl düzülüblər .


Blokda tikilən ən birinci evin nömrəsi 1-dir .


ondan sonra tikilən ikincinin nömrəsi 2-dir .


Bu ardıcıllıqla . Asandır və aydındır . " " Bəzən ən çox onu sevirəm ki , biz heç vaxt fikirləşmədiklərimizi anlamaq üçün əksinin belə düzgün ola biləcəyini görmək üçün dünyanın o biri tərəfinə getməli oluruq .


Məsələn , Çində olan həkimlər belə düşünürlər ki onların işi sizi sağlam saxlamaqdır .


Sağlam olduğunuz aylarda siz həkimlərə pul ödəyirsiniz , və əgər siz xəstələnirsinizsə heç bir pul ödəmirsiniz , çünki onlar öz işlərinin öhdəsindən gələ bilməyiblər . Onlar siz sağlam olduğunuz zaman varlanırlar , nəinki siz xəstələndiyinizə görə .


Alqışlar Çox musiqilərdə biz " " bir " " i müsiqiyə başlama vuruşu hesab edirik . Bir , iki , üç dörd .


Amma Qərbi Afrika musiqisində " " bir " " musiqi parçasının bitməyini göstərir , bir cümlənin sonunda olan nöqtə kimi .


Yəni , bunu sadəcə olaraq hissələrə ayıranda deyil , sayanda da görürsünüz . İki , üç , dörd , bir .


Və bu xəritə də doğrudur .


Gülüş Belə bir deyim var ki , Hindistan haqqında düz bildiyiniz nə varsa onun tərsi də doğrudur .


Yəni , heç vaxt unutmayaq , TEDdə və yaxud digər yerlərdə necə əla ideyanız varsa və ya eşitmisinizsə , bunun tərsi də doğru ola bilər .


Domo arigato gozaimashita . ( Sağ Olun . Yaponca )