როდესაც 11 წლის ვიყავი , მე მახსოვს სიხარულის ნოტაზე გაღვიძება ერთ დილას .


მამაჩემი უსმენდა " " ბიბისის " " სიახლეებს თავის პატარა ნაცრისფერ რადიოში .


მის სახეზე ღიმილმა გაირბინა , რაც არც თუ ხშირი იყო , რადგან ახალი ამბები უმეტესად თრგუნავდა მას .


" " თალიბანები წავიდნენ ! " " მამაჩემი ყვირდოდა ,


მე კი არ ვიცოდი ეს რას ნიშნავდა , მაგრამ იმას კი ვხედავდი რომ მამაჩემი ძალიან , ძალიან ბედნიერი იყო .


" " შენ ეხლა უკვე შეგიძია ნამდვილ სკოლაში წახვიდე " " მან მითხრა .


ეს იყო დილა რომელსაც არასოდეს დავივიწყდება .


ნამდვილი სკოლა .


როგორც მოგეხსენებათ , მე ვიყავი ექვსი წლის როდესაც თალიბანებმა დაიპყრეს ავღანეთი და აკრძალეს გოგონებისათვის სკოლაში სიაურული .


შესაბამისად შემდეგი ხუთი წელი მე ვიცვამდი როგორც ბიჭი , რათა გამეცილებინა ჩემი უფროსი და , რომელსაც აღარ შეეძლო საიდუმლო სკოლაში ევლო მარტო .


ეს იყო ერთადერთი გზა რომ ორივეს მიგვეღო განათლება .


ყოველ დღე ჩვენ ვირჩევდით სხვადასხვა გზას , შესაბამისად ვერავინ იღებდა ეჭვს თუ სად მივდიოდით .


ჩვენ ვმალავდით ჩვენს წიგნებს სურსათის ჩანთებში , რაც აფიქრებინებდა სხვებს რომ სავაჭროდ მივდიოდით .


სკოლა მოწყობილი იყო სახლში , 100ზე მეტი ბავშვი ვეტეოდით ერთ პატარა ოთახში .


ეს იყო მყუდრო ზამთარში მაგრამ ექსტრემალურად ცხელი ზაფხულში .


ჩვენ ყველამ ვიცოდით რომ ჩვენს სიცოცხლეს საფრთხეში ვიგდებდით — მასწავლებელი , მოსწავლეები და ჩვენი მშობლები .


დროდადრო , სკოლამ მუშაობა შეწყვიტა რამოდენიმე თვით , რადგანაც თალიბანებმა ეჭვი აიღეს .


ჩვენ ყოველთვის გვაინტერებდა რას ფიქრობდნენ ისინი ჩვენზე .


დაგვედევნებოდნენ ?


იცოდნენ სად ვცხოვრობდით ?


ძალიან გვეშინოდა , მაგრამ მაინც სკოლა ის ადგილი იყო სადაც გვინდოდა რომ ვყოფილიყავით .


მე იღბლიანი ვიყავი რომ გავიზარდე ისეთ ოჯახში სადაც განათლება დაფასებული იყო და ქალიშვილები კი ოჯახის საგანძურებად ითვლებოდნენ .


ბაბუაჩემი იყო თავის დროს ექსტრაორდინალური ადამიანი .


სრულიად განსხვავებული და თავისუფალი აზროვნების პიროვნება ავღანეთის შორეული პროვინციიდან , მან ყველაფერი გააკეთა რომ თავის ქალიშვილს- დედაჩემს სკოლაში ევლო , რის გამოც მამამისმა უარყო იგი .


თუმცა განათლებული დედაჩემი გახდა მასწავლებელი


და აი ისიც .


ის 2 წლის წინ წამოვიდა სამსახურიდან მხოლოდ იმიტომ რომ ექცია ჩვენი სახლი სკოლად გოგონებისა და ქალებისათვის .


და მამაჩემი - აი ეს არის - ის იყო პირველი თავის ოჯახში ვინც მიიღო განათლება .


კითხვაც კი აღარ ჩნდებოდა რომ მისი შვილებიც ისწავლიდნენ , ქალიშილების ჩათვლით . მიუხედავად თალიბანებისა , მიუხედავად სხვა საშიშროებებისა .


მისთვის მთავარი რისკი იყო რომ ვერ მიიღებდნენ განათლებას მისი შვილები .


თალიბანთა დროს მე მახსოვს იყო დრო როცა მე იმედგაცრუებული ვიყავი ჩვენი ცხოვრებით და ყოველთვის მაშინებდა მომავალზე ფიქრი .


მე ვფიქრობდი რომ მიმეტოვებინა სწავლა , თუმცა მამაჩემა მე მითხრა : " " მისმინე შვილო , შენ შეიძლება დაკარგო ყველაფერი შენს ცხოვრებაში .


შენ შეიძლება მოგპარონ ფული , შენ შეიძლება გაიძულონ დატოვო შენო სახლი ომის დროს ,


მაგრამ ერთადერთი რამ რაც ყოველთვის შენთან იქნება არის ის რაც აქაა , და თუკი ჩვენ მოგვიწევს გავყიდოთ ჩვენი სისხლი რათა გადავიხადოთ სკოლის გადასახადები , ჩვენ ამას ვიზავთ .


ამის შემდეგ კიდევ გინდა რომ შეწყვიტო ? " " დღეს მე 22 წლის ვარ .


მე გავიზარდე იმ ქვეყანაში რომელსაც ათწლეულების ომი ანგრევდა .


ჩემი ასაკის მხოლოდ 6 პროცენტზე ნაკლებმა ქალმა მოახერხა იგივე საშუალო სკოლის მიღმა , და რომ არა ჩემი ოჯახის თავდადება ჩემი განათლების მიმართ , მეც ერთერთი მათგანი ვიქნებოდი .


ამისნაცვლად , მე ამაყად ვდგავარ აქ " " მიდლებური " " -ს კოლეჯ დამთავრებული .


( აპლოდისმენტები ) როდესაც მე დავბრუნდი ავღანეთში , ბაბუაჩემი , რომელიც განდევნილი იყო ოჯახიდან , რადგან მან გაბედა და განათლებას აზიარა ქალიშვილები , იყო პირველი მათგანი ვინც მომილოცა .


იგი არა მარტო ტრაბახობს ჩემი კოლეჯის ხარისხით , მაგრამ ასევე ხაზს უსვამს რომ მე ვიყავი პირველი ქალი და მე ვარ პირველი ქალი რომელმაც მანქანით გაასეირნა იგი ქაბულის ქუჩებში .


( აპლოდისმენტები ) ჩემს ოჯახს ჯერა ჩემი .


მე ბევრს ვოცნებობ , მაგრამ ჩემი ოჯახი უფრო ბევრს ოცნებობს ჩემზე .


აი ამიტომ ვარ მე საყოველთაო ელჩი 10x10- სათვის , რომელიც არის ქალთა განმანათლებელი საყოველთაო კამპანია .


აი ამიტომ ვარ " " სოლა " " -ს თანადამფუძნებელი , პირველი და სავარაუდოდ ერთადერთი სკოლა ინტერნატი გოგონებისათვის ავღანეთში , ქვეყანაში სადაც ისევ საშიშია გოგონებისათვის სკოლაში სიარული .


ამაღელვებელი მომენტი ჩემთვის არის ის როდესაც ვხედავ სკოლის მოსწავლეებს , ამბიციით რომ გამოიყენონ ეს შესაძლებლობა .


და მე ვხედავ მათ მშობლებს , მამებს , რომლებიც , მსგავსად ჩემებისა , ეხმარებიან საკუთარ შვილებს , მიუხედავათ ასეთი საშიში მოწინააღმდეგეების დროს .


აი როგორც აჰმედი . ეს არ არის მისი ნამდვილი სახელი და მე არ შემიძლია გაჩვენოთ მისი სახე , მაგრამ აჰმედი არის ჩემი მოსწავლის მშობელი .


ერთ თვეზე ნაკლები დროის წინ , ის და მისი ქალიშვილი " " სოლა " " - დან ბრუნდებოდნენ უკან თავიანთ სოფელში . და ისინი ფაქტიურად აცდნენ სიკვდილს რომელიც გამოწვეული იყო გზისპირა აფეთქებით .


როგორც კი სახლში მივიდა , ტელეფონმა დარეკა , ხმამ გააფრთხილა , რომ თუკი ის უკან გაგზავნიდა ქალიშვილს სკოლაში , ისინი კვლავ გაიმეორებდნენ იმავეს .


" " მომკალით ეხლავე , თუკი ასე გსურთ " " მან უპასუხა , " " მაგრამ მე არ დავანგრევ ჩემი ქალიშვილის მომავალს , თქვენი მოძველებული და ჩამორჩენილი იდეების გამო . " " როდესაც მე ვფიქრობ ავღანეთზე , , და ეს არის რაღაც რაც ხშირად განსხვავებულია დასავლეთში , მათ უკან , ვინც წარმატებას მივაღწიეთ , დგას მამა რომელიც აღიარებას მისი ქალიშვილის მნიშვნელობას და რომელიც მიიჩნევს ქალიშვილის წარმატებას საკუთარ წარმატებად .


მე არ ვამბობ რომ დედაჩვენებს არ მიუძღვით წამყვანი როლი ჩვენს წარმატებაში ,


სინამდვილეში , ისინი არიან მთავარი და დამარწმუნებელი მომლაპარაკეებლები თავიანთი ქალიშვილების ნათელ მომავალზე , მაგრამ ავღანეთის საზოგადოების მაგალითზე , ჩვენ უნდა გვქონდეს მამაკაცთა მხარდაჭერა .


თალიბანთა დროს , გოგონები რომლებიც დადიოდნენ სკოლაში , დაახლოებით ასამდე ახსოვთ , რომ ეს იყო არალეგალური .


მაგრამ დღეს , სამ მილიონზე მეტი გოგონა დადის სკოლაში .


( აპლოდისმენტები ) ავღანეთი ამერიკისგან ძალიან განსვავდება ,


მე აღმოვაჩინე რომ ამერიკელები ამჩნევენ მერყეობას ცვლილებებში ,


ვშიშობდი , რომ ეს ცვილებები აღარ გასტანს დიდხანს , როდესაც ამერიკელები თავიანთ ჯარებს გაიყვანენ .


მაგრამ როდესაც მე უკან დავბრუნდი ავღანეთში , როდესაც დავინახე ჩემი სკოლის მოსწავლეები და მათი მშობლები რომლებიც იბრძვიან მათთვის , რომლებიც ამხნევენებ მათ , მე ვხედავ პერსპექტიულ მომავალს და ხანგრძლივ ცვლილებას .


ჩემთვის , ავღანეთი არის იმედებისა და უსაზღვრო შესაძლებლობების ქვეყანა და ყოველ დღე " " სოლა " " -ს გოგოები მარწმუნებენ ამაში .


ჩემსავით , ისინი ოცნებობენ ბევრს .


დიდი მადლობა .


( აპლოდისმენტები )


ჩვენ ვაპირებთ ჩავყვინთოდ ღრმად ზღვაში , იმას ვისაც ქონია ეს მშვენიერი შესაძლებლობა იცის რომ ორსაათნახევრიანი ჩასვლის შემდეგ , _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


თქვენ ხედავთ ზოგიერთ ბიონათებებს _ _ NULL _ _ მაგრამ ყოველივე ეს შემოქმედების მხრივ არის დადებითად გასაოცარი . _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ თევზები გავარვბარებული და მოციმციმე თვალებით .


_ _ NULL _ _ ეს საყვარელი ნაკუთები . და ეს ბოლო


_ _ NULL _ _ ჩემი ფავორიტი , ქინძისთავის მსგავსი .


ყოველი ჩაყვინთვა არის გასაოცარი .


ეს ამოუცნობი სამყარო დღესდღეობით კი ჩვენ გამოკვლეული გვაქვს _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ წყლისქვეშა ტბები , წყლისქვეშა დინებები — - _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ ეძებს ადგილს , ჩაეხვევა და უჩინარდება სიბნელეში .


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ ასე რომ დედალი ხედავს მხოლოდ ლამაზ წყნარ კალმარს მის წინაშე .


_ _ NULL _ _ დავაკვირდეთ კიდევ ერთხელ . შეხედეთ ფერებს : თეთრი მარჯვნივ , ყავისფერი მარცხნივ .


ის უკან იხევს — — ის თავს არიდებს სხვა მამრებს , _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ მედუზა . მე მიყვარს მელნათევზები . ეს არის უზარმაზარი ავსტრალიური მედუზა .


_ _ NULL _ _ შევხედოთ მის საცეცებს — ის გამოსწევს მას და ემსგავსება წყალმცენარეს .


უჩინარდება ქვიშაში


_ _ NULL _ _ მოძრაობს როგორც ქვა . ასე რომ ჩვენ ბევრს ვსწავლობთ წყალის სამყაროსგან .


_ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ რვაფეხა . საოცარია არა ? როჯერმა დააფრთხო ის


_ _ NULL _ _ ის ჯდება რვაფეხა ამბობს , " " ოო მე შემამჩნიეს


ყველაზე უკეთესი საშუალებაა სადამდეც შემიძლია გავიზარდო " " _ _ NULL _ _


ის იბუქება . თავიდან ვნახოთ —


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


ერთი , ორი , სამი . ( აპლოდისმენტები )


სკოლაში ჩვენ დიდ დროს ვუთმობდით _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ სანამ უეცრად ყველაფერი არ შეიცვალა .


7 წლის ასაკში , მე პირველად ვნახე სახალხო სიკვდილით დასჯა ,


_ _ NULL _ _ და მე არასდროს განმიცდია შიმშილი .


_ _ NULL _ _ დავინახე რაღაც საშინელება ,


_ _ NULL _ _ მისუსტებული ბავშვი მის ხელებში უმწეოდ მიშტერებოდა დედას სახეზე .


_ _ NULL _ _ ჩემს ირგვლივ ყველაფერი იყო სრულიად ბნელი , _ _ NULL _ _ ჩემი სახლიდან მდინარის მოპირდაპირე მხარეს .


_ _ NULL _ _ რომელიც არის საზღვრის ნაწილი


როგორც ხედავთ , მდინარე ვიწროა გარკვეულ ადგილებში , _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


ვფიქრობდი , რომ ვიქნებოდი _ _ NULL _ _


მე არ ვიცი ცხოვრება , რომელიც _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ უკან ჩრდილოეთ კორეაში .


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ და წამიყვანა პოლიციის განყოფილებაში დასაკითხად .


თუ რამე არაბუნებრივად მოეჩვენებოდათ ,


_ _ NULL _ _ და ვუპასუხე კითხვებს .


_ _ NULL _ _ ერთმა სამართალდამცავმა უთხრა მეორეს , _ _ NULL _ _


მაგრამ ბევრი მათგანი შეიძლება ჩინეთის პოლიციამ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


მიუხედავად იმისა , რომ მე ნამდვილად გამიმართლა გამოღწევაში , ბევრ ჩრდილოეთ კორეელს ასე არ გაუმართლა .


_ _ NULL _ _ და იბრძოლონ მხოლოდ გადარჩენისათვის .


ახალი ენის სწავლით და სამსახურის მიღების შემდეგაც , მათი ცხოვრება შეიძლება მყისიერად შეიცვალოს .


დამკვიდრება სამხრეთ კორეაში იყო ბევრად უფრო რთული , _ _ NULL _ _


ჩვენ ყველა ვართ კორეელები , მაგრამ შინაგანად , ჩვენ გავხდით ძალიან განსხვავებულები


სამხრეთ კორეელი ვარ თუ ჩრდილოეთ კორეელი ?


_ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


ამიტომ მე დავიწყე დაგეგმვა , როგორ დავხმარებოდი მათ გაქცევაში .


_ _ NULL _ _ ჩრდილოეთ კორეასა და სამხრეთ კორეას შორის ,


_ _ NULL _ _ და გავემართე ჩრდილოეთ კორეის საზღვრისაკენ .


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


რადგან ჩემს ოჯახს არ ესმოდა ჩინური , _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ მე იმპულსურად წამოვდექი და ვუთხარი მას , _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ მაგრამ საბედნიეროდ დამიჯერა მე .


_ _ NULL _ _ ჩემი ოჯახი დაკავებული და დაპატიმრებული იქნა


_ _ NULL _ _ ჩემი ოჯახი გაათავისუფლეს ერთ თვეში ,


მაგრამ მალევე , ისინი ისევ დააკავეს და დააპატიმრეს _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ და ჩვენ ვიყავით ძალიან ახლოს , მაგრამ ჩემი ოჯახი გადაყვანილ იქნა საპატიმროში სამხრეთ კორეის საელჩოსთან .


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


მე ვიყავი გაოცებული ,


_ _ NULL _ _ მე ავუხსენი სიტუაცია , _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ და კიდევ ორი ჩრდილოეთ კორეელის ციხიდან გასათავისუფლებლად .


მე გავაცნობიერე რომ ეს იყო სიმბოლური მომენტი ჩემს ცხოვრებაში .


_ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ ისინი იწყებენ ცოტა ფულით ან საერთოდ უფულოდ .


ეს არის საბავშვო ბაღი , რომელიც ჩვენ დავაპროექტეთ 2007 წელს .


ჩვენ ამ საბავშვო ბაღს მივეცით წრის ფორმა .


ეს არის , გარკვეულმხრივ , უსასრულო მოძრაობა სახურავზე .


თუკი ხართ მშობელი , თქვენ გეცოდინებათ , რომ ბავშვებს უყვართ გამუდმებული წრეების რტყმა .


აი ასე გამოიყურება ეს სახურავი .


და მაინც რატომ დავაგეგმარეთ ჩვენ ასე ?


ამ საბავშვო ბაღის დირექტორმა განაცხადა : " არა ! მე არ მსურს მოაჯირი . "


მე განვაცხადე : " " ეს შეუძლებელია . " " მაგრამ მან დაიჩემა : " " რა აზრის ხარ , რომ სახურავის კიდის გაყოლებაზე ბადე იყოს .


ისე რომ ბავშვები დააკავოს გადავარნისგან ? " " ( სიცილი ) მე ვთქვი : " " ეს შეუძლებელია . " " და რა თქმა უნდა სამთავრობო თანამდებობის პირმაც თქვა : " ამ ადგილს აუცილებლად უნდა ჰქონდეს მოაჯირი . "


თუმცა , ბადის იდეა შეგვეძლო შეგვენარჩუნებნა ხეების გარშემო .


იქ არსებულ სამ ხესთან ასეც მოვიქეცით .


და ნება დაგვრთეს , რომ ამ თოკისთვის მოაჯირი დაგვეძახა .


მაგრამ რა თქმა უნდა თოკს მოაჯირთან საერთო არაფერი აქვს .


ისინი ხტებიან ბადეში


და მოდის მეტი ბავშვი , უფრო მეტი და კიდევ უფრო მეტი


( სიცილი ) ხის გარშემო ხანდახან 40 ბავშვიც კი იკრიბება .


აი ის ბიჭი ტოტზე ; მას უყვარს ხე , ასე რომ იგი შეექცევა ამ ხეს .


( სიცილი ) ამ მოვლენის დროს კი ისინი სხდებიან კიდეზე


ქვევიდანაც საკმაოდ ლამაზად ჩანს ეს ყველაფერი


" მაიმუნიები ზოოპარკში "


( სიცილი ) " საჭმლის დროა "


( სიცილი ) ( აპლოდისმენტები ) ასე რომ სახურავიც შეძლებისდაგვარად დავადაბლეთ , რადგან გვსურდა , რომ ბავშვები არამარტო სახურავის ქვეშ , არამედ სახურავზეც გვენახა .


თუკი სახურავი ძალიან მაღალია , ჩანს მხოლოდ ჭერი .


აი ფეხსაბანი ადგილი - აქ არის მრავალნაირი ონკანი .


თქვენ ხედავთ , დრეკად მილიანს , თუ გსურთ , რომ მეგობარს შეასხათ წყალი , როგორც შხაპი - ისე . წინა პლანზე სრულიად ნორმალური სურათია .


მაგრამ თუ კარგად დააკვირდებით , ბიჭი წაღებს კიარ ირეცხავს , არამედ წყალს ასხამს წაღებში .


( სიცილი ) წელიწადის უმეტეს ხანს , ეს საბავშვო ბაღი მთლიანად ღიაა .


აქ არ არის რამენაირი გამიჯვნა შიდა და გარე ნაწილებს შორის .


რაც ნიშნავს , რომ აქაური არქიტექტურის დედააზრი სახურავია .


ასევე არ არის გამიჯნული საკლასო ოთახები .


შედეგად , აქ აკუსტიკას არ აქვს გამყოფი .


როდესაც ბევრ ბავშვს ჩუმ ყუთში ჩასვამ , ზოგიერთი შეიძლება ანერვიულდეს .


მაგრამ ამ საბავშვო ბაღში მათ არ ეძლევათ ანერვიულების მიზეზი .


იმიტომ რომ აქ არ არის მიჯნები .


და დირექტორი ამბობს , რომ თუ იმ ბიჭს , კუთხეში , არ სურს ოთახში დარჩენა ჩვენ გავუშვებთ მას .


ის კი საბოლოოდ დაბრუნდება , რადგან აქ ხომ წრეა . იგი დაბრუნდება .


( სიცილი ) მაგრამ საქმე იმაშია , რომ ასეთ სიტუაციაში ბავშვები , ჩვეულებრივ , ცდილობენ სადმე დაიმალონ


მაგრამ აქ ისინი მხოლოდ მიდიან და შემდეგ ბრუნდებიან


ეს ბუნებრივი პროცესია .


მეორე მხრივ , ჩვენთვის ხმაც ძალიან მნიშვნელოვანია .


თქვენ იცით , რომ ბავშვებს ხმაურში უკეთესად ეძინებათ .


ისინი არ იძინებენ ჩუმ ადგილებში .


ამ საბავშვო ბაღში , ბავშვები კლასში გასაოცრად კონცენტირებულები არიან .


თქვენ იცით , რომ ჩვენი სახეობა ხმაურიან ჯუნგლებში გაიზარდა .


მათ სჭირდებათ ხმაური .


და თქვენ იცით , რომ შეგიძლიათ ხმამაღლა ელაპარაკოთ მეგობრებს .


არ ხართ ვალდებულები , რომ ჩუმად ილაპარაკოთ .


ისიც იცით , რომ დღეს-დღეისობით ჩვენ ყველაფრის კონტროლს ვცდილობთ .


დიახ , ეს ცხადია .


ისიც გეცოდინებათ , რომ ზამთარში -20 გრადუსში შეგვიძლია თხილამურებით ვისრიალოთ .


ზაფხულში საცურაოდ წავიდეთ


როდესაც ქვიშა 50 გრადუსზეა გაცხელებული


ისიც თავისთავად იცით , რომ თქვენი სხეული წყალგაუმტარია .


წვიმაშიც არასოდეს დნებით .


ამიტომ ბავშვები უნდა იყვნენ გარეთ


აი ასე უნდა მოვეპრყოთ მათ .


აი როგორ ყოფენ ისინი საკლასო ოთახებს .


ისინი უნდა დაეხმარონ მასწავლებლებს ,


მაგრამ ისინი არ ეხმარებიან .


( სიცილი ) მე არ ჩამისვამს .


აი საკლასო ოთახი .


_ _ NULL _ _


საკლასო ოთახებში აუცილებლად არის ხეები .


" ერთ-ერთი მაიმუნი ცდილობს მოიტაცოს მეორე ზემოდან "


( სიცილი ) " მაიმუნები " ( სიცილი )


თითოეულ საკლასო ოთახს მინიმუმ ერთი მინის სახურავი აქვს .


საიდანაც სანტა კლაუსი ჩამოდის ხოლმე შობას .


ეს არის დამატებითი ნაგებობა ოვალური საბავშვო ბაღის გვერდით .


ეს 7 სართულიანი ნაგებობა , მხოლოდ 5 მეტრიანია .


და რა თქმა უნდა ჭერის სიმაღლე ძალიან დაბალია .


ასე რომ უნდა გაითვალისწინოთ უსაფრთხოება


ჩვენც ვუშვებთ აქ ჩვენს შვილებს . გოგო და ვაჟი .


შიგნით შესვლას ცდილობდნენ


და თავიც მიარტყა .


თუმცა კარგადაა . საკმაოდ ძლიერი თავი აქვს .


კი იგი მედგარია . ჩემი ბიჭია !


( სიცილი ) იგი ცდილობს გაიგოს , უსაფრხოა თუ არა გადახტომა


და შემდეგ ჩვენ სხვა ბავშვებსაც ვუშვებთ .


როგორც იცით ტოკიოში საცობი საშინელებაა .


( სიცილი ) წინ მძღოლს უნდა ტარების სწავლა .


დღეს-დღეისობით , ბავშვები მცირე დოზით საჭიროებენ საშიშროებას .


და ასეთ სიტუაციაში , ისინი სწავლობენ ერთმანეთის დახმარებას .


აი ეს არის საზოგადოება . აი ასეთ ხელსაყრელ შესაძლებლობას ჩვენ ხელიდან ვუშვებთ .


ეს ნახაზი ასახავს ბიჭუნას მოძრაობას 9 : 10 დან 9 : 30 მდე .


და შენობის გარშემოწერილობაა 183 მეტრი .


ასე რომ ეს მანძილი მთლად პატარაც არ არის .


ამ ბიჭუნამ კი დილით 6000 მეტრი გაიარა .


ეს ყველაფერი როდია .


ეს ბავშვები ბაღში საშუალოდ 4000 მეტრს გადიან დღიურად .


ამ ბავშვებს უდიდესი ათლეტური შესაძლებლობები აქვთ სხვა მრავალ საბავშვო ბაღების ბავშვებს შორის .


დირექტორი ამბობს : " " მე არ ვავარჯიშებ მათ , მე ვტოვებ მათ სახურავზე .


ისე როგორც ცხვრებს . " " ( სიცილი ) ისინიც დარბიან და დარბიან ( სიცილი )


მე ვგულისხმობ , რომ ჩვენ ისინი არ უნდა ვაკონტროლოთ , არც ზედმეტად უნდა დავიცვათ და ასევე ისინი ხანდახან უნდა დაეცნენ ძირს .


მათ ცოტათი უნდა ეტკინოთ კიდეც


და აი ასე ისწავლიან ისინი თუ როგორ უნდა იცხოვრონ ამ სამყაროში .


მე ვფიქრობ რომ არქიტექურას შეუძლია ამ სამყაროს _ _ NULL _ _


ეს არის ერთ-ერთი მცდელობა შევცვალოთ ბავშვების ცხოვრება .


დიდი მადლობა .


( აპლოდისმენტები )


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ გამოსვლები არ იდებოდა ინტერნეტში .


_ _ NULL _ _ ეს იყო ყუთები დი-ვი-დი დისკებით , _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ მან ეკოლოგიური კრიზისის შესახებ ისაუბრა .


_ _ NULL _ _ იმიტომ , რომ მაშინ მხოლოდ 18 წუთი მომცეს სასაუბროდ ... მართლა .


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ ( სიცილი ) _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ და ვისაც არ სჯერა , ის უფრო ღრმა კრიზისს იმსახურებს .


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ და არანაკლებ ყურადღებას იმსახურებს .


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ და ეს უკვე ბევრმა გამომსვლელმა აღნიშნა , _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ ან თუ გააჩნია საერთოდ ასეთი .


“ დედამიწაზე არსებობენ ორი ტიპის ადამიანები - _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


რომ შესთავაზოთ სამსახურისთვის თავის დანებება , ვერც მიხვდებიან , რას აუბნებით . _ _ NULL _ _


( ტაში ) ყოველთვის რთულია


_ _ NULL _ _ არის საღი აზრის დიქტატი ,


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ ( სიცილი )


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


თავიდან მოვიშოროთ ძველი დოგმები და შევძლებთ ქვეყნის გადარჩენას . ” მომწონს ეს “ ძველი დოგმების თავიდან მოშორება ” . _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ რომლებსაც ვაღიარებთ მტკიცებულების გარეშე , _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ ხელი ასწიეთ 25 წელს გადაცილებულებმა , ვისაც მაჯის საათი გიკეთიათ .


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ “ მრავალფუნქციურია ” . _ _ NULL _ _


ხვდებით ალბათ , რომ განათლების სფეროშიც არსებობს ასეთივე “ თავს მოხვეული ” შეხედულებები .


მაგრამ ამ კონფერენციაზე ყველა გამომსვლელი ფარულად , _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ მიპასუხა , ყოველთვის მეხანძრე ვიყავიო .


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


" ერთი განსაკუთრებით . "


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ " და მთელ შენს მონაცემებს ამაში ამაოდ ხარჯავო . " _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ " " იმედია , ეხლა ჩემზე უკეთესი აზრისაა . ” _ _ NULL _ _ ( ტაში ) _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ და არა ტალანტის შესახებ ჩამოყალიბებულ წარმოდგენაზე .


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ ადამიანში აღვადგინოთ ნიჭისა და


_ _ NULL _ _ თვალი მოვკარი საჯარო განცხადებას , _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


( ტაში ) _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ " " სათანადო " " საბავშვო ბაღზეა საუბარი , ♪ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ ( ტაში ) _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ ერიკ კლაპტონს და მე .


ხოლო თუ საყვარელ საქმეს აკეთებ , რომელიც კარგად გამოგდის , _ _ NULL _ _


ხომ იცით როგორცაა - თუ საყვარელ საქმეს აკეთებ , _ _ NULL _ _


უნდა ვაღიაროთ , რომ ადამიანის აყვავება-განვითარება _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ და ამავე დროს იღებს გარე დახმარებას ინდივიდუალური პროგრამის პრინციპზე დაყრდნობით .


_ _ NULL _ _ არიან ადამიანები , რომლებიც წარმოადგენენ მედიისა თუ ინტერნეტისათვის .


_ _ NULL _ _ თუ მათ მასწავლებლების გამორჩეულ ნიჭთან გავაერთიანებთ , _ _ NULL _ _


იეიტსი სატრფოს მიმართავს , _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


გთხოვთ , გაიხსენოთ ის მომენტი როდესაც რაღაც ძალიან მოგეწონათ , ფილმი , ალბომი , სიმღერა , წიგნი , და მთელი გულით ურჩიეთ ის თქვენთვის ახლობელ ადამიანს და მოუთმენლად მოელოდით მის რეაქციას და ... მას კი არ მოეწონა .


აი ზუსტად ასე ვგრძნობ თავს ყოველ დღე ბოლო ექვსი წლის განმავლობაში . მე სკოლის მათემატიკის მასწავლებელი ვარ .


ვყიდი პროდუქტს იმ ბაზარზე რომელსაც ამ პროდუქტის ყიდვა არ უნდა , მაგრამ კანონი აიძულებს .


ეს ყოველგვარ საზღვრებს სცილდება .


ძალიან საინტერესო სტერეოტიპს ვაკვირდები მოსწავლეებში , ეს სტერეოტიპი თქვენც გეხებათ .


თუკი ალგებრის ფინალური გამოცდის ვარიანტებს დაგირიგებთ , დარწმუნებული ვარ , რომ მხოლოდ 25 პროცენტი შეძლებს გამსვლელი ქულის მოგროვებას .


ორივე მოცემული ფაქტი არაფერს გვეუბნება თქვენსა და ჩემს სტუდენტებზე , ისინი მხოლოდ , აშშ – ში მათემატიკის სწავლების მეთოდებს უსვამენ ხაზს .


დასაწყისისათვის , მათემატიკას ორ ნაწილად დავყოფ .


ერთია გამოთვლები . ესაა ის , რაც თქვენ უკვე დაგავიწყდათ .


მაგალითად , როგორ დავშალოთ კვადრატული განტოლება რომლის კოეფიციენტებიც ერთზე მეტია .


ეს ყველაფერი ძალიან ადვილი გასახსენებელია , თუკი მათემატიკური აზროვნების კარგი საფუძველი გაგაჩნიათ . მოდი , ამას მათემატიკის ცხოვრებაში გამოყენება დავარქვათ . ეს ძნელად სასწავლებელია .


აი ესაა რაც გვინდა რომ სტუდენტებს დაამახსოვრდეთ , მაშინაც კი თუ მათი სფერო მათემატიკა არ იქნება .


მაგრამ სწორედ ესაა ის , რის დამახსოვრებასაც სწავლების ამერიკული


სისტემა აბსოლუტურად შეუძლებელს ხდის .


ამიტომ , მინდა ვისაუბრო ამ პრობლემაზე , რატომაა ის საფრთხე საზოგადოებისათვის და რა შეგვიძლია გავაკეთოთ მის საწინააღმდეგოდ . და ბოლოს კი , აგიხსნით თუ რატომაა დღეს საუკეთესო დრო იყო მათემატიკის მასწავლებელი .


მაშ ასე , პირველი ხუთი სიმპტომი , რომლებიც მიანიშნებენ , რომ მათემატიკურ აზროვნებას არასწორად ასწავლით .


პირველია – ინიციატივის ნაკლებობა ; თქვენი სტუდენტები თავად არაფერს იწყებენ .


დაამთავრეთ გაკვეთილის ახსნა და უმალ ხუთი ხელია აწეული , რომლებიც გთხოვენ ყველაფერი თავიდან აუხსნათ .


მოსწავლეებს ჟინი აკლიათ .


ჩართულობის ხარისხი დაბალია , და თქვენც სემესტრის ბოლოს ყველაფრის თავიდან ახსნა გიწევთ .


ასევე , რეალური პრობლემისთვის ყურადღების არ მიქცევა , რომელიც სტუდენტთა 99 % -ს ახასიათებს .


დანარჩენი ერთი პროცენტი კი დაჟინებით ეძებს ფორმულას რომელიც მოცემულ ამოცანაში გამოადგება .


ეს დამღუპველია .


დავიდ მილჩს , რამოდენიმე სატელევიზიო პროგრამის ავტორს , აქვს ამის ძალიან კარგი აღწერა .


მან აღგვითქვა რომ შექმნიდა თანამედროვე დრამას რომლის მოვლენებიც აწმყოში განვითარდებოდა იმიტომ რომ მან დაინახა , თუ რა მოსდის ადამიანის გონებას როდესაც მას ჩვენ ვავსებთ ტელესერიალებით დღეში 4 საათი . ეს ყველაფერი ნერვულ სისტემას ისე გარდაქმნის რომ ჩვენ მხოლოდ მარტივ პრობლემებს ველით ცხოვრებისაგან .


მან ამ ფენომენს " " პრობლემის გადაჭრის მოუთმენლობა " " უწოდა . თქვენ მოუთმენელი ხართ იმ პრობლემების მიმართ რომლებიც უცებ არ წყდება .


მოელით ტელესერიალის-სიდიდის პრობლემას , რომელიც 22 წუთსა და და სამ სარეკლამო ტიხარში გადაწყდება .


მე კი გეტყვით იმას , რაც თქვენ უკვე ისედაც იცით . არც ერთი პრობლემა რომელიც გადაჭრას საჭიროებს მარტივი არ არის ,


მე ეს ძალიან მაღელვებს , იმიტომ რომ მე მაშინ გავალ პენსიაზე , როდესაც ქვეყნის სათავეში ჩემი მოსწავლეები მოვლენ .


მე , ხომ , საკუთარ მომავალს და კეთილდღეობას ვვნებ როდესაც ასეთი მეთოდებით ვასწავლი .


მე ვარ აქ რათა გითხრათ რომ მეთოდი , რომლის მიხედვითაც ჩვენი სახელმძღვანელოები განსაკუთრებით კი ფართო მოხმარების სახელმძღვანელოები გვასწავლიან მათემატიკას და მოთმინებას ამოცანის ამოხსნისას , ფუნქციურად , მხოლოდ დღის განმავლობაში სერიალის ცქერის ექვივალენტიურია .


( სიცილი ) აი მაგალითი ფიზიკის სახელმძღვანელოდან .


ეს მათემატიკასაც ეხება .


დააკვირდით , რომ თქვენ გაქვთ სამი მონაცემი რომელთაგან საბოლოოდ ყველა ჩაჯდება სადღაც ფორმულაში რომელსაც შემდეგ მოსწავლეები გამოთვლიან .


მე კი რეალური ცხოვრების მწამს .


ჰკითხეთ თქვენს თავს , რომელი პრობლემა გადაგიჭრიათ ოდესმე , ისეთი , გადაჭრად რომ ღირდეს , რომ ყველა ინფორმაცია წინასწარ გქონდეთ მოცემული ? ან რომ ზედმეტი ინფორმაცია არ გქონდეთ ? ან რომ ინფორმაცია არ გაკლდებოდეთ რომელიც თავად უნდა მოგეძებნათ ?


დარწმუნებული ვარ , დამეთანხმებით რომ არც ერთი მნიშვნელოვანი პრობლემა ასეთი არაა .


და მგონი , თავად სახელმძღვანელომაც იცის , რომ ეს ყველაფერი საშიშია მოსწავლეებისათვის . იმიტომ რომ ნახეთ , ამოცანები .


როცა ამოცანებამდე მიდის საქმე ჩვენ იგივენაირ ამოცანებს ვაძლევთ უბრალოდ რიცხვებს ვცვლით და კონტექსტს ოდნავ ვახალისებთ .


და თუკი მოსწავლე ვერ ხვდება როგორ უნდა ამოხსნას , წიგნი ეხმარება და უთითებს თუ რომელ უკვე ამოხსნილ ამოცანას უნდა დაუბრუნდეს რომ საჭირო ფორმულა იპოვოს .


თქვენ ნამდვილად შეგიძლიათ ეს თავი ფიზიკის ყოველგვარი ცოდნის გარეშე გაიაროთ თუკი იცით , თუ როგორ უნდა გამოიყენოთ წიგნი . ეს სამარცხვინოა .


მათემატიკაში პრობლემის აღწერა უფრო კონკრეტულად შემიძლია .


აი საინტერესო ამოცანაც . მე მომწონს .


უნდა ვიპოვოთ დახრა სათხილამურო ლიფტის გამოყენებით .


მაგრამ თქვენ აქ ოთხი ნაწილი გაქვთ . მაინტერესებს რამდენი თქვენგანი ხედავს ოთხ განცალკევებულ ნაწილს ? და განსაკუთრებით თუ როგორ ქმნის ამ ოთხი ნაწილის შერწყმა ამოცანის ამოხსნის მოუთმენლობას მოსწავლეებში .


გაჩვენებთ ამ ნაწილებს . აი ვიზუალური ნაწილი .


მათემატიკური სტრუქტურა , რომელიც წარმოგიდგენთ ზომებსა და დასახელებებს , წერტილებს , ღერძებს და მისთანებს .


გვაქვს პატარა ნაბიჯები , რომელთაც მივყავართ კითხვამდე , თუ რომელი ნაწილია ყველაზე დამრეცი .


იმედი მაქვს , თქვენ ამას ხედავთ .


იმედი მაქვს , ხედავთ რომ ჩვენ ვიღებთ საინტერესო პრობლემას , საინტერესო პასუხს და ვქმნით მარტივ გზას და შემდეგ ვულოცავთ მოსწავლეს რომ მარჯვედ გადააბიჯა პატარა ორმოებს ამ გზაზე .


სწორედ ამას ვაკეთებთ .


თუკი ჩვენ ამ ოთხ ნაწილს სხვანაირად გავყოფთ და მერე შევაჯერებთ მოსწავლეებთან ერთად , ჩვენ შეგვიძლია მივაღწიოთ ყველაფერს რასაც გვინდა მოთმინებისა და ამოცანის ამოხსნის კუთხით .


აი , დავიწყოთ ვიზუალით მე მყისვე ვეკითხები რომელი ნაწილია ყველაზე უფრო დამრეცი ?


და ეს მსჯელობის დაწყებას განაპირობებს . იმიტომ რომ სურათი ისეა შექმნილი რომ თქვენ შეგიძლიათ ორი პასუხი გქონდეთ .


ასე რომ ხალხი ერთმანეთთან კამათს იწყებს . მეგობარი მეგობრის წინააღმდეგ წყვილებში , ჯგუფებში , მნიშვნელობა არა აქვს .


და შემდეგ ჩვენ ვხვდებით რომ გამაღიზიანებელია ილაპარაკო მოთხილამურეზე დაბალ მარცხენა კუთხეში ან მოთხილამურეზე შუა ხაზის ოდნავ ზემოთ


და ვაცნობიერებთ , რომ კარგი იქნებოდა თუ A , B , C და D წარწერები გვექნებოდა რათა მათ შესახებ უფრო ადვილად გვემსჯელა .


და მერე როდესაც ჩვენ ვიწყებთ იმის გარკვევას თუ რას ნიშნავს დამრეცი , ვხვდებით რომ კარგი იქნებოდა თუ საზომები გვექნებოდა , რათა უკეთესად გაგვერკვია ეს ცნება .


და მხოლოდ ამის შემდეგ ჩვენ ვამატებთ მათემატიკურ სტრუქტურას .


მათემატიკა ემსახურება საუბარს . საუბარი არ ემსახურება მათემატიკას .


და აი აქ მე თქვენ გეტყვით , რომ 10-დან 9 კლასი მზადაა კარგად შეისწავლოს ეს პრობლემა .


მაგრამ თუ თქვენ გინდათ , მოსწავლეებს შეუძლიათ ეს ეტაპები ერთად განავითარონ .


ხედავთ სხვაობას ამასა და ამას შორის ? რაც ქმნის მოთმინებასა და პრობლემის გადაჭრის სურვილს ?


ეს ჩემთვის ნათელი გახდა ჩემი გამოცდილებიდან .


მინდა მოვიშველიო აინშტაინი , რომელმაც , მჯერა , თავისი ვალი უკვე მოიხადა .


ის საუბრობდა პრობლემის ფორმულირების უდიდეს მნიშვნელობაზე და მაინც , საკუთარი პრაქტიკიდან ვიცი , რომ აქ , აშშ-ში პრობლემას მოსწავლეებს უბრალოდ ვაწვდით ; ჩვენ მათ არ ვრთავთ პრობლემის ფორმულირების პროცესში .


ასე რომ , მორიგი გაკვეთილისათვის მოსამზადებელი დროის 90 % -ს ვუთმობ იმას რომ ავიღო საინტერესო მაგალითები სახელმძღვანელოდან და გადავაკეთო ისინი ისე , რომ მათ განავითარონ მათემატიკური აზროვნება .


და აი თუ როგორ ვახერხებ ამას .


ძალიან მომწონს ეს ამოცანა . ის წყლის ავზის შესახებაა .


შეკითხვაა : რა დრო დაჭირდება წყლის ავზის გავსებას ? გასაგებია ?


თავდაპირველად , ამოცანიდან ყველა შუალედური ნაბიჯი უნდა ამოვიღოთ .


მოსწავლეებმა ისინი უნდა განავითარონ . თავად უნდა მოიფიქრონ .


დააკვირდით რომ აქ მოცემული ინფორმაციიდან ყველაფერია საჭირო .


ეს ყველაფერი გონებას გაუფანტავს მოსწავლეს , ასე რომ ვაცილებთ .


მოსწავლეებმა თავად უნდა გადაწყვიტონ მნიშვნელოვანია თუ არა ავზის სიმაღლე და ზომა ?


მნიშვნელოვანია თუ არა მილის ფერი ? რაა მნიშვნელოვანი ? ასეთი ამოცანები ძალიან იშვიათია მათემატიკის სახემძღვანელოებში .


გვაქვს წყლის ავზი .


რა დრო დაჭირდება მის გავსებას ? მორჩა !


და რადგანაც ჩვენ 21-ე საუკუნეში ვცხოვრობთ , და გვირჩევნია აღვიქვათ სამყარო ისეთი , როგორიც ის სინამდვილეშია და არა აბსტრაქტული ხაზებით რომლებითაც სავსეა მათემატიკის სახელმძღვანელოები , ჩვენ ვიღებთ ავზის სურათს .


ახლა უკვე სინამდვილეს ვუახლოვდებით .


რა დრო დასჭირდება მის გავსებას ?


უკეთესია თუკი გადავიღებთ ვიდეოს , თუ როგორ ავსებენ ავზს .


და ავზი ნელა , ძალიან ნელა ივსება .


ძალიან , ძალიან ნელა .


მოსწავლეები უყურებენ საათს , იფშვნეტენ თვალებს , და ადრე თუ გვიან ყველა დაინტერესდება კითხვით : " ჯანდაბა , როდის გაივსება ეს ავზი ? "


( სიცილი ) ესაა როცა ხვდებით რომ თევზი ანკესს წამოეგო .


და ეს პრობლემა ძალიან საინტერესოა ჩემთვის , იმიტომ რომ მცირე სტაჟის გამო ვასწავლი ყველაზე ჩამორჩენილ მოსწავლეებს


მე მყავს მოსწავლეები რომლებიც არ ჩაერთვებიან განხილვაში , რადგან სხვამ უკვე იცის ფორმულა ან სხვამ უკეთესად იცის თუ როგორ გამოიყენოს ფორმულა . ასე რომ მე არ ვილაპარაკებ ამის შესახებ .


მაგრამ აქ ყველა ერთ დონეზეა , ინტუიციის დონეზე .


ყველას გაუვსია რაღაც წყლით . ამიტომ , მე მათ ვეკითხები თუ რა დრო დასჭირდება ამის გაკეთებას . მე ისეთი მოსწავლეებიც მყოლია , რომლებსაც მათემატიკისა და უბრალო საუბრისაც ეშინიათ მაგრამ ამ განხილვაში მონაწილეობას იღებდნენ .


ჩვენ სახელებსა და შესაბამის ვარაუდებს დაფაზე ვწერთ და ბავშვები ინტერესდებიან .


შემდეგ კი , მივყვებით პროცესს რომელიც ზემოთ აღვწერე .


და აქ ყველაზე კარგი ისაა , რომ ჩვენ არ ვამოწმებთ პასუხს მასწავლებლის სახელმძღვანელოს უკან მოცემული პასუხებიდან .


ჩვენ უბრალოდ ბოლომდე ვუყურებთ ფილმს .


( სიცილი ) ჰო , ეს ცოტა გამაღიზიანებელია . რადგანაც თეორიული მოდელები ყოველთვის ემთხვევა წიგნის ბოლოს მოცემულ პასუხებს , ეს შესანიშნავია , თუმცა საშიშია ილაპარაკო ცდომილებათა წყაროებზე რომლებიც თეორიისა და პრაქტიკის შეუთავსებლობას ახლავს თან .


მაგრამ ეს განხილვები ძალიან მნიშვნელოვანია ალბათ ყველაზე მნიშვნელოვანიც .


მინდა გაუწყოთ , რომ საგნის სწავლისაგან მიღებული სიამოვნება გაიზარდა იმ მოსწავლეთა შორისაც , რომელთაც პირველ გაკვეთილზე ზემოთ აღნიშნული მოუთმენლობა ახასიათებდათ .


ესაა მოსწავლეები , რომელთაც უკვე პირველივე სემესტრში შემიძლია ახალი ამოცანა დავუდო , სულ ახალი , სულ უცხო და ისინი მის შესახებ 3-4 წუთით მეტს იმსჯელებენ , ვიდრე ამას სემესტრის დასაწყისში გააკეთებდნენ , ამის ცქერა დიდი სიამოვნებაა .


ჩვენ აღარ გვეშინია პრობლემების იმიტომ რომ ჩვენ სიტყვა პრობლემას აზრი შევუცვალეთ .


აღარ გვეშინია მათემატიკის , იმიტომ რომ ჩვენ ნელ-ნელა ვსაზღვრავთ თუ რაა მათემატიკა


ეს ძალიან სახალისოა .


მე ვურჩევ მათემატიკის მასწავლებლებს გამოიყენონ მულტიმედია , რადგან მას შემოაქვს რეალური სამყარო საკლასო ოთახში მაღალი ხარისხით და ფერთა მთელი გამით გირჩევთ უბიძგოთ მოსწავლეების ინტუიციას ღია სამყაროსაკენ , გირჩევთ დასვათ რაც შეიძლება მოკლე კითხვები და დაელოდოთ უფრო სპეციფიკური კითხვების მოსწავლეთაგან დასმას , გირჩევთ მისცეთ საშუალება სტუდენტებს თავად ააგონ პრობლემა იმიტომ რომ აინშტაინი ასე აკეთებდა , დაბოლოს , საერთო ჯამში , ნაკლებად დაეხმარეთ მათ იმიტომ რომ სახელმძღვანელო თქვენ მხოლოდ ცუდი გზებით გეხმარებათ იგი თქვენ საკუთარი მოვალეობის არ – შესრულებაში გიწყობთ ხელს .


და თუ რატომაა დღეს გასაოცარი დრო მათემატიკის მასწავლებლობისათვის არის ის რომ ჩვენ გავქვს ყველანაირი შესაძლებლობა შევქმნათ მაღალ-ხარისხიანი მათემატიკის სახელმძღვანელოები .


ეს საყოველთაო და საკმაოდ იაფი პროცესია . ასევე , მათი თავისუფლად გავრცელება ღია ლიცენზიებით , ასეთი იაფი და ხელმისაწვდომი არასოდეს ყოფილა .


ცოტა ხნის წინ , ჩემს ბლოგზე ვიდეო სერია დავდე , რომელიც ორ კვირაში 6,000-მა ადამიანმა ნახა .


ვიღებ ე-მაილებს მასწავლებლებისგან ისეთი ქვეყნებიდან , სადაც არასდროს ვყოფილვარ რომლებივ მეუბნებიან რომ მათ საინტერესო განხილვები აქვთ კლასში


ასევე მეუბნებიან თუ როგორ გააუმჯობესეს ჩემი მეთოდები . ეს ძალიან მნიშვნელოვანია .


მე ეს მაგალითი ჩემს ბლოგზე დავდე : რომელ რიგში ჩადგებოდით მაღაზიაში ყოფნისას : რიგში სადაც ერთი მყიდველია , რომელსაც 19 ნივთი აქვს კალათში ? თუ იმ რიგში სადაც 4 ადამიანია და მათ სამი , ხუთი , ორი და ერთი ნივთი აქვთ საყიდელი .


და ეს ყველაფერი ძალიან საინტერესო იყო ჩემი კლასისთვის მაგრამ როგორც აღმოჩნდა არამარტო მათთვის : ამ ამოცანის მეშვეობით მე " " დილამშვიდობისა ამერიკა " " -ზე მოვხვდი .


და ყველაფერ ამისაგან შემიძლია მხოლოდ ერთი დასკვნა გამოვიტანო რომ ხალხს , არა მარტო მოსწავლეებს , ეს სურს .


მათემატიკა სამყაროს აღქმაში გვეხმარება .


მათემატიკა , თქვენი ინტუიციის სიტყვათა მარაგია .


მე მოგიწოდებთ , როგორც არ უნდა იყოთ განათლებასთან დაკავშირებული , ხართ თქვენ მოსწავლე , მშობელი , მასწალებელი , თუ სახელმწიფო მოხელე მოითხოვეთ უკეთესი მათემატიკის სახელმძღვანელოები .


ჩვენ გვჭირდება მეტი , მომთმენი , პრობლემის გადამჭრელები . დიდი მადლობა


მე მაიკლ შერმერი ვარ , სკეპტიკოსთა საზოგადოების დირექტორი , _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ ფსევდომეცნიერულ , მარგინალური ჯგუფების და კულტების მტკიცებებს . _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ და ჩვეულებრივ სისულელეებს შორის .


და თუ თქვენ მარსიდან არ ხართ , გეცოდინებათ რამდენი მსგავსი რამ არსებობს გარშემო .


_ _ NULL _ _


მაგრამ სიმართლე ვთქვათ , ბევრი სამხილებელი არსებობს .


_ _ NULL _ _ ჩვენ ცუდი აზრების რალფ ნეიდერსებივით ვართ . ( სიცილი ) ცუდ აზრებს კარგი აზრებით ვანაცვლებთ .


ცუდი აზრის მაგალითს გაჩვენებთ .


ეს თან წამოვიღე . NBC Dateline-მა ტესტისთვის მოგვცა .


ის დასავლეთ ვირჯინიის კორპორაცია Quadro წარმოებისაა .


მას " " Quadro 2000 Dowser Rod " " ჰქვია


( სიცილი ) ის უმაღლესების ადმინისტრატორებს მიჰყიდეს . თითო 900 დოლარად .


ეს პლასტმასია , მასზე მიერთებული ანტენით რადიოს მაღაზიიდან .


ის სხვადასხვა ნივთების აღმოჩენისთვის შეიძლება გამოვიყენოთ . _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ ის მუშაობს შემდეგნაირად : მიდიხართ დერეფანში და აკვირდებით იხრება თუ არა ის რომელიმე კარადისკენ და შემდეგ აღებთ იმ კარადას .


დაახლოებით ასე გამოიყურება .


გაჩვენებთ .


( სიცილი ) რაღაც უფრო მარჯვნივ იხრება .


ეს მეცნიერებაა , ამიტომ საკონტროლო ექპერიმენტს ჩავატარებთ .


ნამდვილად აქეთ გადაიხრება .


( სიცილი ) სერ , ამოიტრიალეთ ჯიბეები თუ შეიძლება ? ( სიცილი )


_ _ NULL _ _


( სიცილი ) ( აპლოდისმენტები ) მაგრამ მეცნიერებაში , აცილებაც უნდა გავითვალისწინოთ , არა მხოლოდ მორტყმა .


და ეს ალბათ ჩემი მოკლე გამოსვლის მთავარი გაკვეთილია : ასე მუშაობენ ექსტრასენსები , ასტროლოგები წინასწარმეტყველები ბანქოზე და ა.შ.


ხალხს მორტყმები ახსოვთ და ივიწყებენ აცილებას .


მეცნიერებაში ჩვენ მთელს ბაზას ვინახავთ და ვაკვირდებით მორტყმების რიცხვი რამენაირად თუ განსხვავდება , _ _ NULL _ _


ამ შემთხვევაშიც შევამოწმეთ .


გვქონდა ორი გაუმჭვირვალე ყუთი : ერთი დადასტურებული THC მარიხუანით და მეორე - ცარიელი .


და ის 50 % -ში პოულობდა მარიხუანას ( სიცილი ) ზუსტად ასეთი შედეგის მიღება , მონეტის აგდებითაც შეიძლებოდა .


ეს მხოლოდ პატარა , სახალისო მაგალითია იმისა რასაც ვაკეთებთ .


" " სკეპტიკოსი " " ყოველკვარტალური გამოცემაა . ყოველ მათგანს აქვს გარკვეული თემა


ეს ინტელექტის მომავალზეა .


ადამიანები უფრო ჭკვიანები ხდებიან , თუ სულელები ?


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


საინტერესო ამბავია .


მეცნიერებაში , ნუ აღიქვამთ სკეპტიციზმს როგორც საგანს .


თავსებადია მეცნიერება რელიგიასთან ?


ეს იგივეა რაც : თავსებადია მეცნიერება სანტექნიკასთან ?


_ _ NULL _ _


მეცნიერება არ არის საგანი . ის ზმნაა .


ის რაღაცეებზე ფიქრის მეთოდია .


ის ყველა მოვლენის ბუნებრივი ახსნის ძიების მეთოდია .


მაგალითად , რა უფრო სავარაუდოა : _ _ NULL _ _ ვარსკვლავთაშორის უზარმაზარი მანძილები გადალახეს , რომ კანზასში ბობის ფერმის მინდორზე წრეები დაეხატათ , ჩვენი საიტ skeptic.com-ის დერეკლამებისთვის ?


ნებისმიერ შემთხვევაში უნდა ვიკითხოთ : _ _ NULL _ _ რომელი უფრო სავარაუდოა ?


სანამ რამეს არამიწიერით ავხსნით , ჯერ უნდა დავრწმუნდეთ , რომ ის მიწიერის ფარგლებში არ მოიძებნება .


_ _ NULL _ _ რომ არნოლდს არამიწიერი დაეხმარა გუბერნატორის არჩევნებზე , თუ ის , რომ " " World Weekly News " " -მა შეთხზა რაღაც .


( სიცილი ) იგივე აზრია კარგად გამოხატული , სიდნი ჰერისის ამ კარიკატურაში .


ვინც უკან ზის იმათთვის : " " შემდეგ სასწაული ხდება .


მგონი , რომ უფრო ზუსტად უნდა აღწერო მეორე ბიჯი . " " ეს ერთი სლაიდი მთლიანად ანადგურებს გონივრული დიზაინის შესახებ მოსაზრებას .


ისიც სულ ესაა .


( აპლოდისმენტები ) თქვენ შეგიძლიათ თქვათ , რომ სასწაული ხდება . _ _ NULL _ _


არაფერია შესამოწმებელი .


ეს დუსკუსიის დასასრულია გონივრული დიზაინის კრეაციონისტებისთვის .


მართალია მეცნიერები , ზოგჯერ ენობრივი დეფიციტის შესავსებად , _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


ეს ჩვეული მეცნიერული ჯაჭვის დასაწყისია .


კრეაციონისტებისთვის , ეს ჯაჭვის ბოლოა .


ისევ ვიკითხოთ : რა უფრო სავარაუდოა ?


ამო-ები უცხოპლანეტელების ხომალდებია , თუ აღქმის შეცდომაა , ან გაყალბება ?


ეს ამო-ს ფოტოა , ჩემი კალიფორნიის სახლიდან გადაღებული პასადენის მხარეს .


და თუ ის ბიუიკის საბურავის დისკს მიამსგავსეთ , ეს სწორედ ის არის .


ფოტოშოპი , ან სხვა ტექნიკური საშუალებაც კი არ არის საჭირო , უკომპიუტეროდ .


ფოტო გადაღებულია კოდაკის ერთჯერადი კამერით .


მხოლოდ ვინმე გჭირდებათ დისკით ხელში მზად .


კამერა მზად არის - ესეც ასე .


( სიცილი ) თუმცა შესაძლებელია , რომ უმეტესობა მათგანი არის გაყალბებული , ილუზია და ა.შ. და ზოგი მათგანი კი რეალური , უფრო სავარაუდოა , რომ ყველა მათგანი სიყალბეა , როგორც წრეები მინდორში .


_ _ NULL _ _ მონაცემებსა და თეორიას შორის .


გალილეოს შემთხვევაში , როცა ტელესკოპი სატურნისკენ მიმართა , მას ორი პრობლემა ჰქონდა .


პირველ რიგში , არ არსებობდა პლანეტარული რგოლების თეორია .


მეორე , მისი მონაცემები იყო უხარისხო და ბუნდოვანი . _ _ NULL _ _


ამიტომ მან დაწერა შემდეგი რამ : " მე ვნახე , რომ უშორეს პლანეტას სამი სხეული გააჩნია "


ეს იყო ის დასკვნა რაც მან დანახულიდან გამოიტანა .


ამიტომ პლანეტარული რგოლების გარეშე და უხარისხო მონაცემებით , კარგ თეორიას ვერ მიიღებთ .


ეს პრობლემა 1655-მდე ვერ გადაწყდა .


ეს კრიტსიან ჰიუგენსის წიგნია , რომელიც ყველა იმ შეცდომას აღრიცხავს , _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ და უკეთესი ტელესკოპი , უფრო ხარისხიანი მონაცემებისთვის , მან გაარკვია , რომ რადგან დედამიწა , კეპლერის კანონების თანახმად , სატურნზე უფრო სწრაფად მოძრაობს ,


ჩვენ მას ვეწევით და ვხედავთ მისი რგოლის კუთხეებს სხვადასხვა კუთხით .


საბოლოო ჯამში , ეს დადასტურდა .


_ _ NULL _ _


ადამიანების უცნაური რწმენების ახსნის ერთ-ერთი პრობლემა არის ის რომ ჩვენ გვაქვს ... მარტივ დონეზე და შემდეგ გადავალ უფრო რთულებზე .


მაგალითად ჩვენ გვაქვს მიდრეკილება გავარჩიოთ სახეები .


1976-ში მთელი მოძრაობა იყო იმისთვის , რომ NASA-ს ამ ადგილის ფოტო გადაეღო , რადგან ხალხს ეს მარსიანელების მიერ აგებული ქანდაკება ეგონათ .


ეს არის მისი ახლო ხედი 2001-ში .


თვალებს თუ მოჭუტავთ კვლავ სახეს დაინახავთ .


როცა ჭუტავთ , მას მაღალგარჩევადიდან დაბალგარჩევად ფოტოდ აქცევთ , ანუ მონაცემის ხარისხს ამცირებთ .


და რომც არ მეთქვა რა არის სურათზე , მაინც სახეს დაინახავდით , _ _ NULL _ _


თქვენ აქ მარსზე ბედნიერ სახეს ხედავთ .


( სიცილი ) ასტრონომები ბაყაყები რომ ყოფილიყვნენ . ალბათ ბაყაყ კერმიტს დაინახავდნენ


რელიგიური იკონოგრაფია ..


( სიცილი ) რომელიც 1996-ში ტენესელმა მცხობელმა აღმოაჩინა .


5 დოლარად ყოველ მსურველს მონაზონ-ბულკს აჩვენებდა . სანამ დედა ტერეზას ადვოკატისგან , ამის შეწყვეტის მოთხოვნა არ მიიღო .


ეს კი გვადელუპეს ღვთისმშობლის ხატი და უოტსონვილის ამავე ქუჩის ბოლოდან . თუ აქედან ზემოთ არის ?


ხის ქერქი განსაკუთრებით კარგია . რადგან ის მარცვლოვანია , განშტოებებით , შავ-თეთრ ლაქებიანი და მასზე გამოსახულება ადვილად იძებნება . ადამიანები გამოსახულებების მაძებარი ცხოველები ვართ ,


აი , როცა ღვთისმშობელი ყველის სენდვიჩზე გამოისახა , რომელიც თავად მეჭირა ხელში ლას-ვეგასის კაზინოში . რა თქმა უნდა ამერიკაში .


( სიცილი ) ამ კაზინომ 28 000 დოლარი გადახიადა eBay-ზე სენდვიჩში . ( სიცილი )


მაგრამ ვის ჰგავს ის სინამდვილეში ? ღვთისმშობელს ? ( სიცილი )


მას 1940-იანებისთვის დამახასიათებლად აქვს ტუჩები მოპრუწული .


ღვთისმშობელი , ქლიერვოთერში , ფლორიდა .


_ _ NULL _ _


ბევრი ხალხი იყო .


მორწმუნეები ეტლებით და ყავარჯნებით და ა.შ.


ჩვენ ჩავედით და გამოვიკვლიეთ .


ზომა რომ მიგანიშნოთ ეს დოკინსია , მე და შესანიშნავი რენდი , ორ ნახევარი სართულის ზომის ნახატის გვერდით .


ყველა ეს სანთელი , ათასობით სანთელი ხალხმა ამას მიუძღვნა .


ჩვენ უკანა მხარეს მივედით , რომ გაგვეგო რაში იყო საქმე .


როგორც აღმოჩნდა ეს ეფექტი , სასხურით და პალმით მიიღება .


აი ღვთოსმშობელი უკნიდან , რომლის წაშლაც დაწყებულია .


მგონი თითო შენობაზე მხოლოდ თითო სასწაულია შესაძლებელი .


( სიცილი ) მაშ , არის ეს მართლაც ღვთოსმშობლის სასწაული თუ ეს მარჯის სასწაულია ? ( სიცილი )


და კიდევ ერთი მაგალითით დავასრულებ . ეს ხმოვან ილუზიას ეხება .


არის ასეთი ფილმი " " თეთრი ხმაური " " მაიკლ კიტონის მონაწილეობით , _ _ NULL _ _


( სიცილი ) ამ შემთხვევაში , სავარაუდოდ , ეს შეტყობინებები ელექტრონიკაში იმალება .


ეს ReverseSpeech.com-დან გადმოვწერე .


ეს მსგავსებში ყველაზე ცნობილია .


ეს ცნობილი სიმღერის წაღმა ვერსიაა .


( მუსიკა თავისი ტექსტით ) _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


( მუსიკის დასასრული ) მთელი დღე შეიძლება უსმინოს კაცმა .


კარგი , ახლა უკუღმა გავუშვათ და ვნახოთ თუ გაიგებთ ფარულ შეტყობინებებს , რომელიც როგორც ამბობენ იქ არის .


( მუსიკა გაუგებარი სიტყვებით ) სატანა


( გაუგებარი სიტყვები გრძელდება ) _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ ვუკარნახებ რა უნდა გაიგოთ და კიდევ ერთხელ მოისმინეთ .


( მუსიკა სიტყვებით ) ( მუსიკის დასასრული ) ( სიცილი ) ( აპლოდისმენტები ) როცა გიკარნახებთ რას ამბობს ვეღარ გამოგრჩებათ . ( სიცილი )


ერთი პატარა , პოზიტიური ისტორიით დავასრულებ .


" " სკეპტიკოსი " " არაკომერციული საგანმანათლებლო ორგანიზაციაა .


ჩვენ ყოველთვის ხალხის მიერ გაკეთებულ პატარა კარგ საქმეებს ვეძებთ


ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული დღეს-დღეობით , ქეთი მელუა .


მან მშვენიერი სიმღერა დაწერა .


2005-ში საუკეთესო ათეულში მოხვდა , სახელად : " " 9 მილიონი ველოსიპედი პეკინში " " ეს სასიყვარულო ისტორიაა ... ბრიტანეთის ნორა ჯონსივით არის ... _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


და ამ სიმღერაში ერთი ასეთი ადგილია .


( მუსიკა ) ( ტექსტი ) ♫ ჩვენ 12 მილიარდი სინათლის წელი გვაშორებს სამყაროს კიდეს ♫ ეს ვარაუდია , ♫ ვერავინ იტყვის ვერასდროს , რომ ეს სიმართლეა ♫ მაგრამ მე ვიცი , რომ ყოველთვის ვიქნები შენთან .


მაიკლ შერმერი : ეს მშვენიერია . მიახლოებული მაინც არის .


ამერიკაში იქნებოდა : " " 6 000 სინათლის წელი გვაშორებს სამყაროს კიდეს " " _ _ NULL _ _ მაგრამ ჩემი მეგობარი , საიმონ სინგი , ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკოსი , _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ სადაც თქვა , რომ ჩვენ ზუსტად ვიცით რა მანძილი გვაშორებს კიდეს .


ეს 13.7 მილიარდი სინათლის წელია და ეს ვარაუდი არ არის .


ჩვენ ეს ზუსტი ცდომილების ფარგლებში ვიცით .


ამიტომ შეგვიძლია ვთქვათ , თუმცა არა აბსოლუტური ჭეშმარიტებით


მაგრამ საკმაოდ ახლოა სიმართლესთან და ქეთიმ მას დაურეკა ამ სტატიის შემდეგ , _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ და მან შეცვალა სიმღერა .


მეც ახალი ვერსიით დავასრულებ .


( მუსიკა თავისი ტექსტით ) ♫ ჩვენ 13.7 მილიარდი სინათლის წელი გვაშორებს ♫ დაკვირვებადი სამყაროს კიდეს .


♫ ეს კარგი მიახლოებაა , კარგად განსაზღვრული ცდომილების ფარგლებში


♫ და არსებული ინფორმაციით , ♫ მე ვვარაუდობ , რომ ყოველთვის ვიქნები შენთან .


( სიცილი ) მაგარია არა ?


( აპლოდისმენტები )


გმადლობთ


ორი წლის წინ მე ვიდექი TED-ის სცენაზე არუშაში , ტანზანიაში .


ძალიან მოკლედ ვისაუბრე ჩემს ერთ-ერთ ყველაზე საამაყო ქმნილებაზე .


ეს იყო უბრალო მაქანა , რომელმაც შეცვალა ჩემი ცხოვრება .


მანამდე მე არასდროს ვყოფილვარ შორს ჩემი სახლიდან რომელიც მალავიშია .


მე არასდროს მქნოია გამოყენებული კომპიუტერი


მე არასდროს მქონდა ნანახი ინტერნეტი


მაგ დღეს სცენზე ისე ვინერვიულე ,


რომ ინგლისური სულ დამავიწყდა , გული მერეოდა .


( სიცილი ) მე არასდროს ვყოფილვარი გარშემორტყმული ამდენი აზუნგუთი , თეთრკანიანებით . ( სიცილი )


იყო ამბავი , რომლის მოყოლაც არ მინდოდა მაშინ .


მაგრამ , დღეს მე თავს მშვენივრად ვგრძნობ .


მსურს დღეს გაგიზიაროთ ეგ ამბავი .


ჩვენს ოჯაშში შვიდი შვილია .


ყველა დაა , ჩემს გამოკლებით .


ეს მე ვარ მამაჩემთან , როცა პატარა ბიჭი ვიყავი .


სანამ მეცნიერების საოცრებებეს აღმოვაჩენდი , ვიყავი ერთი უბრალო ფერმერი ღარიბ ფერმერთა ქვეყანაში .


სხვა ყველას მზგავსად ჩვენ სიმინდს ვზრდიდით .


ერთ წელს ბედმა ზურგი გვაქცია .


2001 წელს ჩვენ გადავიტანეთ საშინელი შიმშილობა


ხუთ თვეში ყველა მალავიელი სიკვდილის პირას იყო შიმშილის გამო .


ჩემი ოჯახი დღეში ერთხელ ჭამდა , ღამით .


მხოლოდ სამი სიმინდის ბლითი , თითოსთვის .


საკვები შედიოდა ჩვენს სხეულში .


მაგრამ ეს იყო , არაფერი .


მალავიის საჯარო სკოლაში სწავლისთის ფული უნდა იხადო .


შიმშილის გამო იძულებული გავხვდი სკოლიდან გამოვსულვიყავი .


ვუყურებდი მამაჩემს ვუყურებდი გამშრალ მიწას .


ეს იყო მომვალი რომელსაც მე არ მივიღებდი .


ძალიან მიხაროდა სკოლაში სიარული ამიტომ გატავწყვიტე გავაკეთო ყველაფერი რაც შემეძლო რომ მიმეღო განათლება .


ასერომ ბიბლიოთეკაში წავედი .


ვკითხულობდი წიგნებს , მეცნიერულ წიგნებს , განსაკუთრებით ფიზიკაზე .


ინგლისურს კარგად არ ვფლობდი .


დიაგრამებს და სურათებს ვიყენებდი რომ მესწავლა სიტყვები , რომლებიც მათ გარშემო იყო .


კიდევ ერთი წიგნი , რომელიც ცოდნა მომცა .


მასში ეწერა , ქარის წიქვილს შეუძია წყლის ამოტუმბვა და ელექტროენერგიის გენერირება .


წყლის ამოტუმბა - ნიშნავს ირიგაციას , დაცვა შიმშილისგან , რომელიც გვქონდა იმ პერიოდში .


ასერომ გადავწყვიტე ჩემით ამეშენებინა ერთი ჰაერის წისქვილი , ჩემთვისვე .


მაგრამ მე არ მქონდა საჭირო მასალა , ამისთვის ჯართის საძებნად წავედი სადაც ვიპოვე საჭირო მასალა .


ბევრი ადამიანი , დედაჩემის ჩათვლით , იძახოდა რომ გავგიჟდი .


( სიცილი ) ვიპოვე ტრაქტორის პროპელერი , არმოტიზატორი და პვხ-ას მილები .


ველოსიპედის რამის და ძველი ველოსიპედის დინამოს გამოყენებით , ავაშენე ჩემი მანქანა .


თავიდან ერთი ნათურა იყო .


მერე ოთხი , ჩამრთველებით , და ამომრთველებითაც კი . ელექტრო ზარის მზგავსი


მეორე მანქანა წყალს ტუმბავს ირიგაციისთვის .


ხალხი რიგებში დგება ჩემი სახლის წინ ( სიცილი ) მობიური ტელეფონები , რომ დატენონ .


( აპლოდისმენტები ) ვერაფრით ვერ მოვიშორე .


( სიცილი ) მერე ჟურნალისტებიც მოვიდნენ , რომლების მომიყვანეს ბლოგერებთან ამათ კიდე , ზართან რაღაცისგან რასაც TED-ი ჰქვია .


მანამდე თვითმფრინავი არ მქონდა ნანახი .


სასთუმროში არასდროს მეძინა .


ასერომ , სცენაზე იმ დღეს არუშაში , ინგლისური რომ დამავიწყდა , ვთქვი , რაღაც ამდაგვარი , " ვცადე და გამომივიდა . "


ამიტომ მინდა ერთი რამის თქმა ყველა ადამიანს რომელიც ჩემ დღეშია აფრიკელებს , ღარიბებს , ვინც იბრძვის თავისი ოცნებისთვის .


ღმერთმა დაგლოცოთ .


შეიძლება ერთ დღეს თქვენ ნახავთ ეს ინტერნეტით .


მოგიწოდებთ , ენდეთ საკუთარ თავს და გწამდეთ .


რაც არ უნდა მოხდეს , არ დანებდეთ .


გმადლობთ .


( აპლოდისმენტები )


_ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


ჩვენ გაგონილის მხოლოდ 25 პროცენტს ვიმახსოვრებთ .


_ _ NULL _ _ მე დავპირდი მას , რომ ყოველდღე ისე მოვუსმენდი _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ ( ხმაური ) როცა ეს ხმაური გრძელდება მოსმენა რთული და დამღლელი ხდება .


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


საუბრის ხელოვნება _ _ NULL _ _


სამყარო სადაც ჩვენ საერთოდ არ გვესმის ერთმანეთის . _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ რათა აღვადგინოთ და ხელახლა მოვაწყოთ ჩვენი ყურები _ _ NULL _ _


ეს არის ამქვეყნიური ხმებიდან სიამოვნების მიღების შესახებ .


მაგალითად , ეს არის ჩემი საშრობი .


ასეთი უმნიშვნელო ხმები შეიძლება მართლა საინტერესო იყოს ყურადღებას თუ მიაქცევ . _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


ახალი ხმა ჩემი მისწრაფებაა , ეს ჩემი ცხოვრებაა .


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _


_ _ NULL _ _ _ _ NULL _ _


მე დღეს ვისაუბრებ მეცნიერებას და ადამიანურ ღირებულებებს შორის კავშირზე .


ამჟამად მიღებულია , რომ მორალური საკითხები ბოროტსა და კეთილზე , სწორ და არასწორ ქცევაზე არის საკითხები , რომელზეც მეცნიერებას არ გააჩნია მოსაზრება .


ითვლება , რომ მეცნიერება შეიძლება დაგვეხმაროს მივიღოთ ის რაც ჩვენთვის ღირებულია , მაგრამ ის ვერასდროს გვეტყვის თუ რა უნდა იყოს ჩვენთვის ღირებული .


ამიტომ უმეტესობა , ვფიქრობ აქ მყოფთა უმეტესობაც , თვლის რომ მეცნიერება ვერასდროს უპასუხებს უმნიშვნელოვანეს კითხვებს ადამიანის ცხოვრებაში . როგორებიც არის : " " რისთვის ღირს ცხოვრება ? " " " რისთვის ღირს სიკვდილი ? "


" რას წაროადგენს სწორი ცხოვრების წესი ? "


მინდა დაგარწმუნოთ , რომ ეს არის ილუზია . რომ ნაპრალი მეცნიერებასა და ადამიანურ ღირებულებებს შორის , არის ილუზია და კაცობრიობის ისტორიის ამ ეტაპზე , საკმაოდ სახიფათო ილუზიაც .


ხშირად ამბობენ , რომ მორალი და ადამიანური ღირებულებები ვერ დაეფუძნება მეცნიერებას , იმიტომ რომ მეცნიერება მუშაობს ფაქტებთან , ხოლო ფაქტები და ღირებულებები სხვადასხვა სფეროს ეკუთვნის .


ხშირად მოიაზრება , რომ არსებული მსოფლიოს ვერანაირი აღწერა ვერაფერს გვეტყვის იმაზე , თუ როგორი უნდა იყოს ის ,


მაგრამ ვფიქრობ ეს ცხადად მცდარი შეხედულებაა


ღირებულებები წარმოადგენენ გარკვეული სახის ფაქტებს .


ისინი არიან ფაქტები , ცნობიერი არსებების კეთილდღეობის შესახებ .


რატომ არის , რომ ჩვენ არ გვაქვს ეთიკური ვალდებულებები ქვების მიმართ ?


რატომ არ თანავუგრძნობთ ქვებს ? ეს იმიტომ რომ მიგვაჩნია ,


რომ ქვებს არ შეუძლიათ ტანჯვის განცდა . და თუ ჩვენ მწერებთან შედარებით პრიმატები უფრო მეტად გვაღელვებს , და ეს მართლაც ასეა , ეს იმიტომ რომ ჩვენი აზრით პრიმატებს უფრო ფართე შესაძლო ბედნიერების და ტანჯვის განცდის სპექტრი აქვთ .


აქ მნიშვნელოვანია აღვნიშნოთ , რომ ეს არის ფაქტობრივი მტკიცება . ეს არის რაღაც , რაზეც შესაძლოა ვიყოთ მართლები , ან ვცდებოდეთ . და თუ ჩვენ არასწორად ავაგეთ ეს კავშირი ბიოლოგიურ სირთულესა და განცდების შესაძლებლობებს შორის , მაშინ ჩვენ შეიძლება ვცდებოდეთ მწერების შინაგან ცხოვრებაზე .


და არ არსებობს წარმოდგენა , არ შემხვედრია ვერსია ადამიანური მორალის და ღირებულებებისა , რომელიც რაღაც ეტაპზე , არ იქნას დაყვანილი ცნობიერი განცდებით დაინტერესებაზე და ამ განცდების შესაძლო ცვლილებაზე . მაშინაც კი , თუ თქვენ რელიგიიდან იღებთ ღირებულებებს


და ფიქრობთ , რომ კეთილი და ბოროტი საბოლოოდ უკავშირდება სიკვდილის შემდგომ მდგომარეობას , ან უსასრულო ბედნიერებას ღმერთთან ერთად , ან უსასრულო ტანჯვას ჯოჯოხეთში , თქვენ მაინც დაინტერესებული ხართ ცნობიერებით და მისი ცვლილებებით .


იმის თქმა , რომ ცნობიერება შენარჩუნებული იქნება სიკვდილის შემდეგ თავისთავად ფაქტობრივი მტკიცებაა , რომელიც რა თქმა უნდა შეიძლება იყოს ჭეშმარიტი , ან მცდარი .


ახლა ადამიანთა ამქვეყნიურ კეთილდღეობაზე რომ ვილაპარაკოთ , ჩვენ ვიცით , რომ ამ პირობებში არსებობს ფაქტების უწყვეტი სივრცე .


ჩვენ ვიცით რომ შესაძლებელია შეუმდგარ სახელმწიფოში ცხოვრება , სადაც რაც შეიძლება ცუდი მოხდეს , ყველაფერი ხდება . სადაც დედებს არ შეუძლიათ შვილების გამოკვება , სადაც უცნობებს არ შეუძლიათ მშვიდობიანი თანამშრომლობა , სადაც ხალხს განურჩევლად ხოცავენ .


და ჩვენ ვიცით , რომ შეიძლება ამ უწყვეტი სივრცის გასწვრივ რაღაც ცოტა უფრო უკეთესისკენ მოძრაობა . იმ ადგილისკენ , სადაც წარმოსადგენია ამ კონფერეცნიის მსგავსის ჩატარებაც კი .


და ჩვენ ვიცით .. ვიცით .. რომ არსებობს სწორი და არასწორი პასუხები იმაზე , თუ როგორ უნდა ვიმოძრაოთ ამ სივრცეში .


იქნებოდა წყლის ქოლერით დაბინძურება კარგი იდეა ?


ალბათ არა .


იქნებოდა კარგი იდეა , რომ ყველას ბოროტი თვალის სწამდეს , ისე რომ , როცა ვინმეს უსიამოვნება გადახდება იმ წამსვე მეზობლებს დააბრალოს ? ალბათ არა .


არსებობს შემეცნებადი ჭეშმარიტებები იმაზე , თუ როგორ შეიძლება ადამიანთა ერთობები აყვავდეს . მიუხედავად იმისა გვესმის თუ არა ჩვენ ეს ჭეშმარიტებები


და მორალი , სწორედ ამ ჭეშმარიტებებს უკავშირდება .


მაშ , როცა ვლაპარაკობთ ღირებულებებზე , ჩვენ ვლაპარაკობთ ფაქტებზე .


რა თქმა უნდა ჩვენი დღევანდელი მსოფლიოს მდგომარეობა , შეიძლება შესწავლილ იქნას სხვადასხვა დონეზე დაწყებული გენომიდან , ეკონომიკურ და პოლიტიკურ სისტემებამდე .


მაგრამ თუ ჩვენ ვსაუბრობთ ადამიანის კეთილდღეობაზე , აუცილებელია ვისაუბროთ ადამიანის ტვინზე


რადგან ჩვენ ვიცით , რომ ჩვენი განცდები და მსოფლიოს , თუ საკუთარი თავის აღქმა , ტვინშია რეალიზებული . რაც არ უნდა მოხდეს სიკვდილის შემდეგ ,


თვითმკვლელმა ტერორისტმა 72 ქალწული ქალი რომც მიიღოს საიქიოში , ამქვეყნად მისი უიღბლო პიროვნება , მაინც მისივე ტვინის ნაწარმია .


ანუ კულტურის წვლილი , რომელიც ჩვენ უდაოდ გვცვლის აკეთებს ამას ჩვენი ტვინების შეცვლით .


და ამიტომ ნებისმიერი კულტურული განსხვავებების შეფასება , ადამიანთა კეთილდღეობასთან მიმართებაში , პრინციპულად მაინც შესაძლებელია , ტვინის შესახებ განვითარებადი მეცნიერებებით ნეირომეცნიერება , ფსიქოლოგია და ა.შ.


მაშ , მე ვამტკიცებ , რომ ღირებულებები დადის ფაქტებამდე . ცნობიერი არსებების , ცნობიერი განცდების ფაქტებამდე .


შესაბამისად , ჩვენ შეგვიძლია წარმოვიდგინოთ მრავალფეროვანი სივრცე შემდგარი ამ არსებების განცდების შესაძლო ცვლილებებისგან .


მე ამას ვეძახი ერთგვარ მორალურ ლანდშაფტს , მწვერვალებით და დაბლობებით რომლებიც შეესაბამება , ცნობიერი არსებების კეთლდღეობის სხვადასხვა დონეებს ,


როგორც პიროვნულს , ისე კოლექტიურს . უნდა აღინიშნოს , რომ სავარაუდოდ არსებობს ადამიანის კეთილდღეობის მდგომარეობები ,


რომლებიც იშვიათად მიიღწევა


და ცოტა ვინმე თუ აღწევს . ისინი აღმოსაჩენია მათ შეიძლება დაერქვათ მისტიური ან სულიერი .


შესაძლოა არსებობს ისეთი მდგომარეობები , რომლებსაც ჩვენ ვერ მივაღწევთ . ჩვენი ტვინის წყობიდან გამომდინარე მაგრამ სხვა ტვინები ამას შეძლებენ .


ნება მომეცით განვმარტო რას არ ვამტკიცებ . მე არ ვამტკიცებ , რომ მეცნიერება უეჭველად დახაზავს ამ სივრცის ლანდშაფტს ან რომ მეცნიერება ყველა მორალურ შეკითხვას გასცემს პასუხს .


მაგალითად , არ მგონია , რომ როდესმე შესაძლებელი იყოს სუპერკომპიუტერს ჰკითხოთ , იყოლიოთ თუ არა მეორე ბავშვი , ან უნდა დავბობმოთ თუ არა , ირანის ბირთვული არსენალი . ან შეგვიძლია თუ არა , ბიზნეს ხარჯად ჩამოვწეროთ TED-ის სრული ღირებულება .


( სიცილი ) მაგრამ შეკითხვებს , რომლებიც ეხება ადამიანის კეთილდღეობას , აქვთ პასუხები , განურჩევლად იმისა ვიპოვით თუ არა ჩვენ მათ .


და მხოლოდ იმის აღიარება , რომ არსებობს სწორი და არასწორი პასუხები შეკითხვებზე , რომლებიც ეხება იმას თუ როგორ მიიღწევა კეთილდღეობა , შეგვიცვლის წარმოდგენას მორალზე და ადამიანთა თანამშრომლობის პერსპექტივაზე .


მაგალითად , აშშ-ს 21 შტატში კანონით დაშვებულია მოსწავლეების ფიზიკურად დასჯა . მასწავლებელს უფლება აქვს , ხის ჯოხით სცემოს მოსწავლე თანაც საკმაოდ ძლიერად , დალურჯებამდე , კოპებამდე და კანის გახეთქვამდეც კი .


და სხათაშორის ყოველწლიურად , ასიათასობით ბავშვია ამ ძალადობის მსხვერპლი


არ მგონია ამ " " მაღალგანვითარებული " " ოლქების მდებარეობამ გაგაკვირვოთ .


კონეკტიკუტზე არ არის ლაპარაკი .


და ასეთი საქციელის დასაბუთება არის წმინდად რელიგიური .


თვით სამყაროს შემოქმედმა გვიბრძანა : " " ვისაც შვილი გასაჯოხად არ ემეტება , სძულს იგი " " ბიბლიის იგავებიდან 13 , 20 და მგონი 23 .


აქ ცხადად ისმის კითხვა : არის კი ეს ზოგადად კარგი იდეა ? ფიზიკური ტკივილი მივაყენოთ ბავშვებს , ვიძალადოთ მათზე და საჯაროდ დავამციროთ ისინი , ჯანსაღი ემოციური განვითარების და კარგი საქციელის წასახალისებლად ?


( სიცილი ) ეჭვი გეპარებათ , რომ არსებობს ამ შეკითხვაზე პასუხი და რომ ის მნიშვნელოვანია ?


ახლა , ბევრი თქვენგანი შეიძლება შემედავოს , რომ კეთილდღეობის ცნება განუსაზღვრელია და გაუთავებლად განიციდის ცვლილებებს


შესაბამისად როგორ შეიძლება არსებობდეს კეთილდღეობის ობიექტური განმარტება ?


კეთილდღეობის ანალოგიად განვიხილოთ ფიზიკური ჯანმრთელობის ცნება .


ფიზიკური ჯანმრთელობის ცნებაც განუსაზღვრელია ამ მხრივ .


როგორც მაიკლ სპექტერმა გვითხრა , დროთა განმავლობაში ის იცვლებოდა .


მაშინ როცა ეს ძეგლი შეიქმნა , სიცოცხლის ხანგრძლივობის საშუალო ასაკი სავარაუდოდ 30 წელი იყო .


ახლა , ის 80-მდეა განვითარებულ ქვეყნებში .


მოვა დრო და შეიძლება ისე შევძლოთ ჩარევა ჩვენ გენომში , რომ 200 წლის ასაკში მარათონის გარბენის შეუძლებლობა , განხილული იქნება , როგორც მძიმე ფორმა შეზღუდული შესაძლებლობისა


და ასეთი ადამიანები შემოწირულობებს მიიღებენ


( სიცილი ) მიაქციეთ ყურადღება , რომ თავისთავად იმის შესაძლებლობა რომ ჯანმრთელობის განმარტება გადაიხედოს , არ ნიშნავს თავად ცნების უაზრობას .


განსხვავება ჯანმრთელ ადამიანსა და მკვდარს შორის იმდენად ზუსტია და მნიშვნელოვანი რამდენადაც ეს შესაძლებელია მეცნიერულად განისაზღვროს .


კიდევ , აღსანიშნავია , რომ მორალურ ლანდშაფტზე შეიძლება არსებობდეს მრავალი მწვერვალი ; შეიძლება არსებობდეს ადამიანური კეთილდღეობის მიღწევისთვის თანაბრად ეფექტური საზოგადოებრივი წყობები .


მაშ , რატომ არ გამორიცხავს ეს ობიექტური მორალის არსებობას ?


გაიხსენეთ როგორ ვსაუბრობთ საკვებზე . მე არასდროს შევეცდები დაგარწმუნოთ , რომ არსებობს ერთადერთი ჯანსაღი საკვები .


ცხადია არსებობს ინგრედიენტების მთელი წყება რომელიც ჯანსაღ საკვებს შეაგდენს .


მაგრამ მიუხედავად ამისა , არსებობს მკაფიო განსხვავება


საკვებსა და საწამლავს შორის . ის ფაქტი რომ კითხვაზე " " რა არის საკვები ? " " არსებობს მრავალი სწორი პასუხი , არ ნიშნავს , რომ არ არსებობს შეცნობადი ჭეშმარიტებები ადამიანის კვებაზე .


ბევრი ადამიანი მიიჩნევს , რომ უნივერსალური მორალი მოითხოვს მორალურ წესებს გამონაკლისების გარეშე


მაგალითად , თუ ტყუილი ბოროტებაა , მაშინ ტყუილი არასდროს იქნება გამართლებული და თუ ვიპოვით გამონაკლისს , მაშინ გამოდის , რომ არ არსებობს მორალური ჭეშმარიტებები


რატომ გვგონია ასე ?


განვიხილოთ ჭადრაკის ანალოგია .


ჭადრაკის თამაშისას გამართლებული წესია : " არ მოაკვლევინო დედოფალი " მაგრამ ცხადია


არსებობს გარკვეული გამონაკლისები .


არის შემთხვევები , როცა დედოფლის გაწირვა საუკეთესო სვლაა


ზოგ შემთხვევაში კი , ეს ერთადერთი მართებული გამოსავალია .


მაგრამ ჭადრაკში მიუხედავად ამისა ,


ობიექტურობის პრინციპი შენარჩუნებულია . ის რომ მასში არსებობს გამონაკლისები , ამ ფაქტს არ ცვლის .


ამას მივყავართ ისეთი ქმედებების განხილვამდე , რომელებიც მორალური მოტივებით ხდება .


განვიხილოთ ქალის ( შიშველი ) სხეულს პრობლემა როგორ უნდა გადავჭრათ ეს პრობლემა ?


ერთ-ერთი რაც შეიძლება გაკეთდეს , არის სხეულის მთლიანი დაფარვა .


ჩვენი ინტელეტქუალური საზოგადოების აზრია , რომ ჩვენ შეიძლება ეს არ მოგვწონდეს , ჩვენ შეიძლება ეს " " არასწორად " " მიგვაჩნდეს ბოსტონში ან პალო ალტოში , მაგრამ რა უფლება გვაქვს ჩვენ ვთქვათ , რომ ანტიკური კულტურის ამაყი წარმომადგენლები არ არიან მართლები , როცა საკუთარ ცოლებსა და ქალიშვილებს ნაჭრის ტომრებში აიძულებენ ცხოვრებას ?


და ვინ მოგვცა უფლება , რომ გავკიცხოთ ისინი , თუნდაც მათი ლითონის შოლტით ცემისთვის , ან სახეში მჟავის შესხამისთვის , ამ ტანსაცმელში დახუთვის პატივზე , უარის თქმის შემთხვევაში ?


ვითომ რატომ არ გვაქვს ამის უფლება ?


რა უფლება გვაქვს ჩვენ ვითვალთმაქცოთ , რომ იმდენად ცოტა ვიცით ადამიანის კეთილდღეობაზე , რომ ვერ განვსჯით ასეთ პარქტიკას ?


აქ არ არის ლაპარაკი ჩადრის ნებით ტარებაზე ქალებს უნდა შეეძლოთ


ჩაიცვან ისე როგორც მათ სურთ , მაგრამ რას ნიშნავს " " ნება " " საზოგადოებაში , რომელშიც როცა გოგოს გააუპატიურებენ , ხშირად მისი მამის პირველი იმპულსი არის ქალიშვილის მკვლელობა , სირცხვილის ჩამოსაწმენდად ?


ერთი წამით გაიაზრეთ ამ სიტუაციის მთელი დრამატიზმი . თქვენი ქალიშვილი გააუპატიურეს და თქვენ გიჩნდებათ მისი მოკვლის სურვილი .


რა შანსებია იმისა , რომ ეს წარმოადგენს ადამიანის კეთილდღეობის ერთ-ერთ მწვერვალს ?


ამის თქმა არ ნიშნავს , რომ ჩვენ საკუთარ საზოგადოებაში იდეალურ გამოსავალი გვაქვს ნაპოვნი .


მაგალითად , ასე გამოიყურება ტიპიური საგაზეთო ჯიხური , თითქმის ყველგან ცივილიზებულ მსოფლიოში .


გეთანხმებით , რომ ბევრი მამაკაცისთვის ფილოსოფოსობაა საჭირო ,


რომ ამ სურათებში რაღაც უჩვეულო დაინახოს , ( სიცილი ) მაგრამ თუ გავანაალიზებთ , ისმის კითხვა : " " არის ეს იდეალური გამოხატულება ფსიქოლოგიური ბალანსისა ახალგაზრდობას , სილამაზესა და ქალის სხეულს შორის ? " " ვგულისხმობ , არის ეს ის ოპტიმალური გარემო , რომელშიც ბავშვები უნდა აღიზარდონ ?


ალბათ არა . შეიძლება არსებობს სპექტრში ამ ორ უკიდურესობას შორის რაღაც ადგილი , რომელიც წარმოადგენს უკეთ დაბალანსებულ ადგილს .


( აპლოდისმენტები ) შეიძლება არსებობდეს ბევრი ასეთი ადგილი . ანუ , სხვა კულტურული ცვლილების ფონზე , შეიძლება არსებობდეს ბევრი მწვერვალი მორალურ ლანდშაფტზე ,


მაგრამ აღსანიშნავია , რომ იარსებებს მწვერვალს მიღმა მოხვედრის , ბევრად მეტი საშუალება


ჩემი მდგომარეობის ირონიულობა იმაშია , რომ ადამიანები , რომლებიც ზოგადად მეთანხმებიან და ფიქრობენ , რომ მორალურ კითხვებზე , არსებობს სწორი და არასწორი პასუხები , არიან სხვადასხვა სახის რელიგიური დემაგოგები .


და რა თქმა უნდა ისინი თვლიან , რომ მათ აქვთ სწორი პასუხები მორალურ კითხვებზე , რომლებიც მათ ზეციდან ჩაესმათ და არა ადამიანის და ცხოველის კეთილდღეობის მიზეზ-შედეგობრივი ანალიზის შედეგად მიიღეს .


საერთოდ , უმრავლესობის მიერ რელიგიის თვალით დანახული მორალური საკითხები , დაშორებულია რეალობაში არსებულ ადამიანების და ცხოველების ტანჯვის საკითხებს .


ამიტომ არის , რომ ჩვენ დროს ვკარგავთ ისეთ საკითხებზე კამათში , როგორიცაა გეი ქორწინება და არა გენოციდის , ან ბირთვული იარაღის გავრცელება , ან სიღარიბე , ან ნებისმიერ სხვა მნიშვნელოვან პრობლემაზე .


მაგრამ დემაგოგები ერთში მართლები არიან : ჩვენ გვჭირდება ადამიანური ღირებულებების უნივერსალური კონცეპცია .


ამას წინ რა უდგას ? პირველ რიგში


უნდა აღინიშნოს , რომ მორალზე საუბრისას , ჩვენ გვახასიათებს სპეციფიური მსჯელობა . გასაკუთრებით სეკულარული , აკადემიური , სამეცნიერო წრეების წარმომადგენლებს .


სხვა ყველა საკითხისგან განსხვავებით , მორალზე დისკუსიისას ჩვენ ვაფასებთ აზრთა მრავალფეროვნებას


მაგალითად , დალაი ლამა ყოველ დილას იწყებს თანაგრძნობის მედიტაციით . ის დარწმუნებულია , რომ სხვების დახმარება წარმოადგენს ადამიანის ბედნიერების განუყოფელ ნაწილს .


მეორეს მხრივ , არებობენ ტედ ბენდისნაირებიც ის ახალგაზრდა ქალების მოტაცების , წამების , გაუპატიურების და მოკვლის მოყვარული იყო .


ამრიგად , სახეზეა აზრთა ცხადი სხვადასხვაობა თავისუფალი დროის ნაყოფიერად გატარების თაობაზე .


( სიცილი ) დასავლელი ინტელექტუალების უმეტესობა ამ სიტუაციაში იტყოდა : " " არანაირი საფუძველი არ გვაქვს ვამტკიცოთ , რომ დალაი ლამა რაღაცაში რეალურად მართალია , ან ტედ ბანდი რეალურად მტყუანი , როცა განხილვა წარმოებს წმინდად მეცნიერული გაგებით .


ერთს უყვარს შოკოლადის ნაყინი , მეორეს - ვანილის .


და არცერთ მათგანს არ შეუძლია უთხრას ისეთი რამ მეორეს , რაც მას გადაარწმუნებს . " " შევნიშნოთ , რომ ჩვენ ასე არ ვმსჯელობთ მეცნიერულ საკითხებზე .


მარცხნივ ხედავთ ედვარდ ვიტენს .


ის სიმების თეორიის სპეციალისტია .


თუ თქვენ ჰკითხავთ ყველაზე ჭკვიან ფიზიკოსს თუ ვინ არის ყველაზე ჭკვიანი ფიზიკოსი , ჩემი გამოცდილებით მათი ნახევარი დაასახელებს ედ ვიტენს .


ხოლო მეორე ნახევარი გეტყვით , რომ მათ არ მოსწონთ თქვენი კითხვა .


( სიცილი ) მაშ , რა მოხდება მე რომ გამოვიდე ფიზიკის კონფერენციაზე და ვთქვა " " სიმების თეორია სიყალბეა .


ის მე არ აღმაფრთოვანებს . ის არ არის ისეთი როგორიც მე მიკრო სამყარო წარმომიდგენია .


არ ვარ მოხიბლული . " " ( სიცილი ) არაფერი მოხდება , რადგან მე არ ვარ ფიზიკოსი . მე ვერ ვერკვევი სიმების თორიაში .


მე ვარ ტედ ბანდი სიმების თეორიაში .


( სიცილი ) არ მინდა ჩემნაირ წევრიანი , სიმების თეორიის კლუბის წევრი ვიყო


რადგან ეს ხომ მხოლოდ ჩემი მოსაზრებაა


და როცა ჩვენ ვსაუბრობთ ფაქტებზე , გარკვეული მოსაზრებები უნდა გამოვრიცხოთ .


ასე იქმნება კომპეტენციის სფერო ,


ასე უწევენ ცოდნას ანგარიშს .


რანაირად დავაწმუნეთ საკუთარი თავები , რომ მორალურ სფეროში არ არსებობს კომპეტენტური აზრი , ან მორალური ნიჭი , ან თუნდაც მორალური გენია . რანაირად დავარწმუნეთ საკუთარი თავები ,


რომ ყველანაირი აზრი უნდა გავითვალისწინოთ ? რანაირად დავარწმუნეთ საკუთარი თავები ,


რომ ყველა კულტურას , გააჩნია გასათვალისწინებელი მსოფლმხედველობა ?


გააჩნია კი თალიბანს გასათვალისწინებელი მსოფლმხედველობა ფიზიკის დარგზე ? არა .


( სიცილი ) რანაირად არის მათი უვიცობა , ადამიანის კეთილდღეობის თემაზე ნაკლებად თვალშისაცემი ?


( აპლოდისმენტები ) ამრიგად , მე ვფიქრობ , რომ ამჟამად მსოფლიოს სწორედ ამის აღიარება სჭირდება .


ჩვენ უნდა ვაღიაროთ , რომ არსებობს სწორი და არასწორი პასუხები ადამიანის კეთილდღეობის შესახებ კითხვებზე . და მორალი , უკავშირდება ამ ფაქტობრივ გარემოებებს


შესაძლებელია , რომ ზოგიერთი ინდივიდი და მთელი კულტურებიც კი , ღელავდნენ არასწორ რამეებზე . რაც ნიშნავს , რომ მათ გააჩნიათ რწმენები და სურვილები , რომლებიც ადამიანთა უმიზეზო ტანჯვას იწვევს .


მხოლოდ ამის აღიარება , შეცვლის ჩვენს მსჯელობას მორალზე .


ჩვენ ვცხოვრობთ მსოფლიოში , რომელშიც საზღვრები სახელმწიფოებს შორის სულ უფრო მცირდება და ერთ დღესაც ისინი გაქრება .


ჩვენ ვცხოვრობთ გამანადგურებელი ტექნოლოგიების ეპოქაში და მათ უკან ვერ დავაბრუნებთ . გაცილებით უფრო მარტივია განადგურება , ვიდრე შექმნა .


ამიტომ , ჩემთვის ცხადია , რომ არ შეიძლება ადამიანის კეთილდღეობის შესახებ ფუნდამენტურად განსხვავებული აზრების პატივისცემა , იმაზე მეტად ვიდრე დაავადების გავრცელების შესახებ , ან შენობის და თვითმფრინავის უსაფრთხოების სტანდარტების შესახებ .


ჩვენ უბრალოდ უნდა შევთანხმდეთ პასუხებზე , რომელიც ადამიანის ცხოვრებაში უმნიშვნელოვანეს კითხვებს გაეცემა .


და ამისთვის აუცილებელია ვაღიაროთ , რომ ეს პასუხები არსებობს .


დიდი მადლობა .


( აპლოდისმენტები ) კრის ანდერსონი : პროვოკაციული მასალაა .


სრულიად შესაძლებელია , ვინმე რომ მოისმენს ამას , ამ დარბაზში , ან სადმე სხვაგან მსოფლიოში უკმაყოფილებისგან აყვირდეს .


აქ მნიშვნელოვანია სიტყვების სწორად შერჩევა


როცა ლაპარაკობთ ჩადრზე . თქვენ ახსენებთ ნაჭრის ტომრებში გახვეულ ქალებს .


მე მიცხოვრია ისლამურ სამყაროში და მისაუბრია ბევრ მუსლიმ ქალთან .


ზოგიერთი მათგანი სხვანაირი აზრის არის ამაზე . ისინი გეტყოდნენ : " " თქვენ არ გესმით . ეს არის ქალის განსაკუთრებულობის აღნიშვნა ; ეს მას აძლიერებს . და ეს იმ ფაქტის გამოა , რომ .. " " და ამას მოსდევს საკმაოდ საკამათო და ღრმა ფსიქოლოგიური მომენტი " .. რომ არ შეიძლება მამაკაცების ვნებებზე თამაში . "


შეგვიძლია კი ჩავერთოთ კამათში _ _ NULL _ _


ს.ჰ. : კი , მგონი ამ თემას შევეხე ერთი წინადადებით , შეზღუდული დროის გამო . მოკლედ .. კითხვა იმაზეა , თუ რას წარმოადგენს " " ნება " " იმ გარემოში , სადაც მამაკაცებს აქვთ გარკვეული მოლოდინები და ქალები ნამდვილად უნდა ელოდნენ მათგან გარკვეული სახის მოპყრობას , თუ სახეს არ დამალავენ .


ამიტომ , თუ ნებისმიერ აქ მყოფთაგანს მოუნდება ჩადრის ტარება , ან სასაცილო ქუდის დახურვა , ან სახეზე ტატუს გაკეთება , ვფიქრობ ნებისმიერს შეუძლია ნებაყოფლობით გააკეთოს რაც მას სურს . მაგრამ გულწრფელად უნდა ვაღიაროთ ის ზეწოლა , რომლებსაც ის ქალები განიცდიან .


ამიტომ ვფიქრობ , მათი სიტყვაზე ნდობა არ ღირს განსაკუთრებით როცა 50 გრადუსიან სიცხეში ისინი მთლიანად შეხვეულები არიან .


კ.ა. : ბევრ ადამიანს სურს მორალური პროგრესის ამ კონცეპციის გაზიარება


მაგრამ თავსებადია ეს ?


რამდენადაც მე გავიგე თქვენ თქვით , რომ ეს კონცეპცია სრულიად თავსებადია მრავალფეროვან სამყაროსთან , რომელიც არ იქნება ერთგანზომილებიანი


სადაც ყველა ერთნაირად უნდა იფიქრობდეს . წარმოგვიდგინეთ თქვენეული სურათი , 50 წლის შემდეგ როგორი იქნება 100 წლის შემდეგ , როგორს ხედავთ მსოფლიოს , მორალური პროგრესის პირობებში და მრავალფერივნების შენარჩუნებით .


ს.ჰ. : როგორც კი თქვენ აღიარებთ , რომ ჩვენ , ჩვენი გონების შესწავლის ისეთ გზას ვადგავართ , რომელიც ტვინის მნიშვნელოვნად დეტალურ შესწავლაზე გადის , მაშინ თქვენ უნდა აღიაროთ , რომ ჩვენ გავარკვევთ ჩვენს ყველა პოზიტიურ და ნეგატიური თვისებებს , დეტალურ დონეზე . და ნეგატიური თვისებებს , დეტალურ დონეზე .


ანუ , გავარკვევთ პოზიტიურ სოციალურ ემოციებს როგორებიც არის თანაგრძნობა , ან სიბრალული და ჩვენ შევძლებთ გავერკვეთ ფაქტორებში , რომლებიც ამ ემოციებს ახალისებს . იქნება ეს გენეტიკური , თუ ადამიანური , თუ ეკონომიკური სისტემები . და რამდენადაც ჩვენ ამ ყველაფერს ნათელს მოვფენთ ჩვენ უთუოდ შევჯერდებით ზემოთ აღნიშნულ ფაქტების სივრცეზე .


ამრიგად ყველაფრის გამართლება ვეღარ მოხდება


უკვე არ გამოვა იმის მტკიცება , რომ ქალიშვილის სახის დაფარვა დაბადებიდან , ისეთივე კარგი რამ არის , როგორც მასში თავდაჯერებულობის და განათლების მიღების წახალისება , ისეთ გარემოში , სადაც მამაკაცებს სურთ ქალები .


ვფიქრობ , სამეცნიერო გრანტი არ არის საჭირო იმის მისახვედრად , რომ ქალისთვის სახის სავალდებულო დაფარვა - ცუდი აზრია . რაღაც ეტაპზე ჩვენ შევძლებთ სიტუაციასთან კავშირის მქონე ყველა ადამიანის ტვინის სკანირებას , რომ მივიდეთ პასუხამდე კითხვაზე :


უყვართ კი მამებს საკუთარი შვილები ისევე ძლიერად , ამგვარ საზოგადოებებშიც ?


ვფიქრობ ამაზე უდაოდ არსებობს სწორი პასუხი


კ.ა. : და თუ შედეგები აჩვენებს , რომ მათ მართლა უყვართ შვილები , მზად ხართ , რომ შეცვალოთ თქვენი ახლანდელი ხედვა , მსგავს პრობლემებთან დაკავშირებით ?


ს.ჰ. : დიახ , მე მზად ვარ , მაგრამ აქ აშკარად უნდა აღინიშნოს , რომ ილუზორული წარმოდგენების პირობებში , შესაძლებელია ვინმე გიყვარდეს და თქვა შემდეგი :


" " მე ვიცოდი , რომ ჩემი ჰომოსექსუალი შვილი ჯოჯოხეთში მოხვდებოდა , თუ პარტნიორ ბიჭს იპოვიდა . ამიტომ თავი მოვაჭერი . ეს უდიდესი თანაგრძნობა იყო ჩემი მხრიდან . " " თუ თქვენ ამ აზრები გონებაში განილაგებთ , მაშინ თქვენ , შეიძლება მართლაც გრძნობდეთ სიყვარულს .


მაგრამ ამ შემთხვევაში კეთილდღეობა ჩვენ უფრო ფართე გაგებით უნდა განვიხილოთ .


ჩვენ ყველა ამის მონაწილე ვართ და არა ერთი ადამიანი , რომელმაც აღტკინება იგრძნო და თავი აიფეთქა ავტობუსში .


კ.ა. : სემ , ამ თემებზე საათობით ვისაუბრებდი დრო აღარ გვაქვს . ამიტომ იქნებ სხვა დროს .


მადლობა TED-ში სტუმრობისთვის .


ს.ჰ. : ჩემთვის დიდი პატივია . მადლობა .


( აპლოდისმენტები )


წარმოიდგინეთ რომ დგახართ ქუჩაში , სადმე ამერიკაში იაპონელი მოდის და გეკითხება " უკაცრავად , ამ კორპუსის სახელს ხომ ვერ მეტყვით ? "


თქვენ კი ეუბნებით , " " ეს არის ოუკ სტრიტი , ის ელმ სტრიტი .


ეს 26-ე , ის 27-ე . " " ის გპასუხობთ , " " ეგ გასაგებია , და იმ უბანს რა ჰქვია ? " " თქვენ ეუბნებით , " " ჰმ , ქუჩებს არ აქვთ სახელები .


ქუჩებს აქვთ სახელები ; უბნები უბრალოდ უსახელო სივრცეებია მათ შორის . " " მოსაუბრე მიდის , დაბნეული და იმედგაცრუებული .


ეხლა წარმოიდგინეთ , რომ დგახართ ქუჩაში , სადმე იაპონიაში . ტრიალდებით გვერდზე მდგომისკენ და ეკითხებით , " უკაცრავად , რა ჰქვია ამ ქუჩას ? "


ის გპასუხობთ , " " ეს არის უბანი 17 და ის უბანი 16 . " " თქვენ ეუბნებით , " " კარგი , მაგრამ რა ჰქვია ამ ქუჩას ? " " ის გეუბნებათ , " " ქუჩებს არ აქვთ სახელები .


უბნებს აქვთ სახელები .


აი შეხედეთ რუქას . აგერ უბანი 14 , 15,16 , 17 , 18 , 19 .


ყველა ამ უბანს აქვს სახელი . ქუჩები უბრალოდ უსახელო სივრცეებია მათ შორის .


" კარგი , " ამბობთ თქვენ , " მაშინ როგორ იგებთ სახლის მისამართს ? " " " ძალიან მარტივად , ეს არის მერვე რაიონი .


აგერ უბანი 17 , სახლი ნომერი ერთი . " " თქვენ ამბობთ , " " კარგი . მაგრამ გარშემო სეირნობისას , შევნიშნე რომ სახლების ნომრები არ არის თანმიმდევრული . " " " " როგორ არა ! " " , გპასუხობთ ის . " " სახლები დანომრილია მათი აშენების დროის მიხედვით .


პირველი სახლი რომელიც ამ უბანში აშენდა არის სახლი ნომერი ერთი .


მეორე — სახლი ნომერი ორი .


მესამე — მესამე . ძალიან მარტივი და ბუნებრივია . " " მიყვარს როდესაც ვხედავ , რომ ხანდახან უნდა შემოვუაროთ მსოფლიოს მეორე მხრიდან იმ სტერეოტიპების გამოსააშკარავებლად , რომელიც არც კი ვიცოდით რომ გვქონდა და გავიაზროთ რომ მათი საპირისპიროც მართალია .


მაგალითად , ჩინეთში არიან ექიმები რომლებიც თვლიან რომ მათი მოვალეობაა ჯანმრთელად " " შეგინახონ " " .


შესაბამისად , ყოველ თვე , რომელსაც ჯანმრთელად გაატარებთ , ფული უნდა გადაუხადოთ და როდესაც ავად გახდებით მაშინ არა , იმიტომ რომ მოვალეობა კარგად ვერ შეასრულეს . ისინი მდიდრდებიან როდესაც ჯანმრთელად ხართ და არა პირიქით .


( ოვაცია ) უმეტესაც " " ერთი " " წარმოგვიდგენია როგორც რითმის საწყისი მუსიკაში . ერთი , ორი , სამი , ოთხი .


მაგრამ დასავლეთ აფრიკულ მუსიკაში " " ერთი " " განიხილება როგორც მისი დასასრული , როგორც წერტილი წინადადების ბოლოს .


ეს თვასაჩინოდ ჩანს რითმის ათვლისას . ორი , სამი , ოთხი , ერთი .


და ეს რუქაც სწორია .


( სიცილი ) არსებობს გამოთქმა , რომ ნებისმიერ სიმართლეს ინდოეთის შესახებ , აქვს საპირისპირო მტკიცება , რომელიც ასევე მართალია .


ასე რომ , მოდით ნუ დავივიწყებთ , TED-ზე თუ სადმე სხვაგან , რომ რაც არ უნდა გენიალური იდეა გქონდეთ , ან მოისმონოთ მისი საპირისპირო შეიძლება ასევე მართალი იყოს .


Domo arigato gozaimashita .